Shloka 1
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
ऑपन-माज बछ। अ-आकऋातज त्रिपञज्चशत्तमो<् ध्याय: च्यवन मुनिके द्वारा राजा-रानीके धैर्यकी परीक्षा और उनकी सेवासे प्रसन्न होकर उन्हें आशीर्वाद देना युधिछिर उवाच तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत् तदा । भार्या चास्य महाभागा तनमे ब्रूहि पितामह
Yudhiṣṭhira uvāca: tasminn antarhite vipre rājā kim akarot tadā | bhāryā cāsya mahābhāgā tan me brūhi pitāmaha ||
یُدھِشٹھِر نے کہا—پیتامہ! جب وہ برہمن رِشی نظروں سے اوجھل ہو گیا تو بادشاہ نے اُس وقت کیا کیا؟ اور اُس کی نہایت سعادت مند ملکہ نے کیا کیا؟ مجھے بتائیے۔
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse models dhārmic inquiry: Yudhiṣṭhira seeks a precise account of how rulers should act after a sage’s test or intervention, emphasizing that ethical learning begins with careful questioning about conduct (ācāra) and responsibility.
Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma to continue the story: after the brāhmaṇa sage vanished, he wants to know what actions were taken by the king and by the king’s virtuous queen.