Shloka 17

च्यवन-कुशिक-संवादः

Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions

Devanagari script

अन्यत्र क्षेत्रज: पुत्रो लक्ष्यते भरतर्षभ । न हाात्मा शक्‍्यते हन्तुं दृष्टान्तोपगतो हासौ,भरतश्रेष्ठ! दूसरेके क्षेत्रमें उत्पन्न हुआ पुत्र विभिन्न लक्षणोंसे लक्षित हो जाता है कि किसका पुत्र है। कोई भी अपनी असलियतको छिपा नहीं सकता, वह स्वतः प्रत्यक्ष हो जाती है

Translation

اے بھرت شریشٹھ! دوسرے کے کھیت (رحم) میں پیدا ہونے والا بیٹا مختلف علامتوں سے پہچانا جاتا ہے کہ وہ کس کا بیٹا ہے۔ کوئی اپنی اصل حقیقت چھپا نہیں سکتا؛ وہ خود بخود ظاہر ہو جاتی ہے۔

Word by Word

अन्यत्रelsewhere; in another place (i.e., in another's field/womb)

क्षेत्रजःa son born in (another's) field/womb

पुत्रःson

लक्ष्यतेis recognized/marked

भरतर्षभO bull among the Bharatas

नnot

हिindeed; for

आत्माone's own nature/true self

शक्यतेis able; can be

हन्तुम्to kill/destroy (i.e., to suppress)

दृष्टान्तोपगतःhaving become evident/manifest (as an example/instance)

हिindeed

असौthat (person/thing)

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes