Shloka 28
Śulka, Kanyā, and Dauhitra-Riktha: Discourse on Bride-Price and Inheritance Rights (शुल्क-कन्या-दौहित्र-रिक्थविचारः)
एतत् श्र॒त्वा तु विपुलो नापश्यद् धर्मसंकरम् । जन्मप्रभृति कौरव्य कृतपूर्वमथात्मन:,कुरुनन्दन! यह सुनकर विपुलने जन्मसे लेकर वर्तमान समयतकके अपने समस्त कर्मोका स्मरण किया; किंतु कभी कोई धर्मके साथ पापका मिश्रण हुआ हो, ऐसा नहीं दिखायी दिया
etat śrutvā tu vipulo nāpaśyad dharma-saṅkaram | janma-prabhṛti kauravya kṛta-pūrvam athātmanaḥ ||
بھیشم نے کہا—اے کورووَں کے فرزند! یہ سن کر وِپُل نے پیدائش سے لے کر اب تک اپنے اعمال پر نظر ڈالی؛ مگر اپنے اندر کہیں بھی ‘دھرم کا اختلاط’—یعنی نیکی میں گناہ کی آمیزش—اسے دکھائی نہ دی۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical self-audit: one should examine one’s life and actions to see whether apparent righteousness is tainted by wrongdoing. True dharma is not merely outward conformity but inner clarity free from ‘dharma-saṅkara’ (moral mixing/confusion).
After hearing a statement or instruction, Vipula reflects on his entire past conduct from birth. He searches for any instance where his actions involved a compromised or mixed dharma, but he finds no such moral blemish in himself.