Shloka 21
Śulka, Kanyā, and Dauhitra-Riktha: Discourse on Bride-Price and Inheritance Rights (शुल्क-कन्या-दौहित्र-रिक्थविचारः)
इस प्रकार एक-दूसरेसे स्पर्धा रखते हुए उन दोनोंमें शपथ खानेकी नौबत आ गयी। फिर तो सहसा विपुलको लक्ष्य करके वे दोनों इस प्रकार बोले-- ।। आवयोरनृतं प्राह यस्तस्याभूद् द्विजस्य वै | विपुलस्य परे लोके या गति: सा भवेदिति,“हमलोगोंमेंसे जो भी झूठ बोलता है उसकी वही गति होगी जो परलोकमें ब्राह्मण विपुलके लिये नियत हुई है”
itthaṁ paraspara-spardhāṁ kurvāṇayor ubhayor api śapatha-grahaṇasya avasaro jātaḥ | tataḥ sahasā vipulaṁ lakṣya kṛtvā tau evam ūcatuḥ— āvayor anṛtaṁ prāha yas tasya abhūd dvijasya vai | vipulasya pare loke yā gatiḥ sā bhaved iti |
یوں ایک دوسرے سے مقابلہ کرتے کرتے نوبت قسم تک جا پہنچی۔ تب انہوں نے اچانک برہمن وِپُل کو سامنے رکھ کر کہا—“ہم میں سے جس نے جھوٹ کہا ہو، پرلوک میں اسی کو وہی انجام نصیب ہو جو برہمن وِپُل کے لیے مقدر ہے۔”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Truthfulness is treated as a binding moral absolute: to lie is to incur severe karmic consequence, so severe that one may accept an oath tying one’s fate to a feared or weighty posthumous destiny.
Two rivals, escalating their dispute, reach the point of swearing an oath. They invoke the brahmin Vipula as the reference for the oath’s penalty, declaring that whichever of them has lied should receive Vipula’s destined afterlife outcome.