Shloka 16
Śulka, Kanyā, and Dauhitra-Riktha: Discourse on Bride-Price and Inheritance Rights (शुल्क-कन्या-दौहित्र-रिक्थविचारः)
Devanagari script
सम्प्राप्य तानि प्रीतात्मा गुरोवंचनकारक: । तदा जगाम तूर्ण च चम्पां चम्पकमालिनीम्,गुरुकी आज्ञाका पालन करनेवाले विपुल उन फूलोंको पाकर मन-ही-मन बड़े प्रसन्न हुए और तुरंत ही चम्पाके वृक्षोंसे घिरी हुई चम्पा नगरीकी ओर चल दिये
Transliteration
samprāpya tāni prītātmā gurovāñcanakārakaḥ | tadā jagāma tūrṇaṃ ca campāṃ campakamālinīm ||
Translation
وہ پھول پا کر اُس کا دل خوشی سے بھر گیا؛ اور چونکہ وہ اپنے گرو کو دھوکا دینے والا نہ تھا، اس لیے گرو کی آج्ञا پوری کرنے کی نیت سے وہ فوراً چمپک کے درختوں سے آراستہ چمپّا نگری کی طرف روانہ ہوا۔
Word by Word
सम्प्राप्यhaving obtained/reached
सम्प्राप्य:
Karma
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु √आप्) / सम्प्राप्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि, non-finite
तानिthose (things/flowers)
तानि:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, plural
प्रीतात्माone whose mind is pleased; delighted
प्रीतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीत-आत्मन्
Formmasculine, nominative, singular
गुरोःof the teacher
गुरोः:
Sampradana
TypeNoun
Rootगुरु
Formmasculine, genitive, singular
वञ्चनकारकःcausing deception; a deceiver
वञ्चनकारकः:
Karta
TypeAdjective
Rootवञ्चन-कारक
Formmasculine, nominative, singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Formtrue
जगामwent
जगाम:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु √गम्)
Formलिट् (perfect), 3rd, singular, परस्मैपद
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण
Formtrue
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
चम्पाम्to Champā (the city)
चम्पाम्:
Karma
TypeNoun
Rootचम्पा
Formfeminine, accusative, singular
चम्पकमालिनीम्garlanded/encircled with champaka trees
चम्पकमालिनीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचम्पक-मालिनी
Formfeminine, accusative, singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
Bhishma (speaker)G
Guru (teacher)C
Champā (city)C
Champaka trees/flowersF
Flowers (the obtained items)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes