Shloka 28
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
ब्राह्माण्यं प्रार्थयानस्त्वमप्राप्यमकृतात्मभि: । विनशिष्यसि दुर्बुद्धे तदुपारम माचिरम्,जिनका अन्तःकरण शुद्ध नहीं है अथवा जो पुण्यात्मा नहीं हैं, उनके लिये ब्राह्मणत्वकी प्राप्ति असम्भव है। दुर्बुद्धे! तुम ब्राह्मणत्व माँगते-माँगते मर जाओगे तो भी वह नहीं मिलेगा; अतः इस दुराग्रहसे जितना शीघ्र सम्भव हो निवृत्त हो जाओ
bhīṣma uvāca | brāhmaṇyaṁ prārthayānas tvam aprāpyam akṛtātmabhiḥ | vinaśiṣyasi durbuddhe tad upārama mā ciram ||
بھیشم نے کہا—“تم برہمنیت کی طلب کر رہے ہو، مگر جن کا باطن ناتراشیدہ اور ناپاک ہو اُن کے لیے یہ ناقابلِ حصول ہے۔ اے کم فہم! برہمنیت مانگتے مانگتے تم ہلاک ہو جاؤ گے، پھر بھی اسے نہ پاؤ گے؛ اس لیے اس ضد کو فوراً چھوڑ دو۔”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is presented as an ethical-spiritual qualification grounded in inner purity and self-cultivation, not something gained merely by asking or insisting; without refinement of character, the goal remains unattainable.
Bhishma admonishes a misguided seeker who is demanding or pleading for Brahmin status; he warns that such insistence, without inner transformation, leads only to ruin and urges immediate renunciation of the futile demand.