Shloka 2
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
भवान् विशिष्टो बुद्ध्या च प्रज्ञया तपसा तथा । तस्माद् भवन्तं पृच्छामि धर्म धर्मभूतां वर । नान्यस्त्वदन्यो लोकेषु प्रष्टव्यो5स्ति नराधिप,युधिष्ठिरने पूछा--धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ नरेश्वर! आप बुद्धि, विद्या, सदाचार, शील और विभिन्न प्रकारके सम्पूर्ण सदगुणोंसे सम्पन्न हैं। आपकी अवस्था भी सबसे बड़ी है। आप बुद्धि, प्रश्ञा और तपस्यासे विशिष्ट हैं; अत: मैं आपसे धर्मकी बात पूछता हूँ। संसारमें आपके सिवा दूसरा कोई ऐसा नहीं है जिससे सब प्रकारके प्रश्न पूछे जा सकें
yudhiṣṭhira uvāca | bhavān viśiṣṭo buddhyā ca prajñayā tapasā tathā | tasmād bhavantaṃ pṛcchāmi dharmaṃ dharmabhṛtāṃ vara | nānyas tvadanyo lokeṣu praṣṭavyo 'sti narādhipa ||
یُدھِشٹھِر نے کہا—اے دین کے حاملوں میں برتر نریشور! آپ عقل، دانائی اور ریاضت میں ممتاز ہیں۔ اسی لیے میں آپ سے دھرم کے بارے میں پوچھتا ہوں۔ اے راجا، تمام جہانوں میں آپ کے سوا کوئی ایسا نہیں جو سوال کے لائق ہو۔
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Dharma should be learned through humble inquiry from a truly qualified authority—one proven by discernment (buddhi), wisdom (prajñā), and disciplined conduct (tapas).
Yudhiṣṭhira respectfully acknowledges the addressee’s exceptional moral and intellectual stature and, on that basis, requests instruction on dharma, declaring that no one else is as worthy to be questioned.