Shloka 59
मातङ्ग–शक्रसंवादः
Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities
Devanagari script
हंसादिभि: सुबहुभिवविविधी: पक्षिभिवव॒ताम् | गड्ां गोकुलसम्बाधां दृष्टवा स्वर्गोडपि विस्मृत:,हंस आदि बहुसंख्यक एवं विविध पक्षियोंसे घिरी हुई तथा गौओंके समुदायसे व्याप्त हुई गंगाजीको देखकर मनुष्य स्वर्गलोकको भी भूल जाता है
Transliteration
haṃsādibhiḥ subahubhir vividhaiḥ pakṣibhir vṛtām | gaṅgāṃ gokulasambādhāṃ dṛṣṭvā svargo ’pi vismṛtaḥ ||
Translation
ہنس وغیرہ بے شمار اور گوناگوں پرندوں سے گھری ہوئی، اور گایوں کے ریوڑوں سے بھری ہوئی گنگا کو دیکھ کر انسان ایسا مسحور ہو جاتا ہے کہ جنت کا خیال بھی بھول جاتا ہے۔
Word by Word
हंसादिभिःby swans and other (birds)
हंसादिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootहंसादि
FormMasculine, Instrumental, Plural
सुबहुभिःby very many
सुबहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसु-बहु
FormMasculine, Instrumental, Plural
विविधैःby various
विविधैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Instrumental, Plural
पक्षिभिःby birds
पक्षिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपक्षिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
वृताम्surrounded
वृताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवृत
FormFeminine, Accusative, Singular
गङ्गाम्the Ganga (river)
गङ्गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगङ्गा
FormFeminine, Accusative, Singular
गोकुलसम्बाधाम्crowded with herds of cows
गोकुलसम्बाधाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगोकुल-सम्बाध
FormFeminine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (Gerund)
स्वर्गम्heaven
स्वर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विस्मृतःforgets / becomes forgetful
विस्मृतः:
TypeVerb
Rootविस्मृत
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
सिद्ध उवाच
Characters & Entities
S
Siddha (speaker)G
Gaṅgā (river)H
Haṃsa (swan)P
Pakṣi (birds)G
Gokula (herd/community of cows)S
Svarga (heaven)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes