Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
ऋषि-मुनि तपस्याद्वारा जिसका अन्वेषण करते हैं, उस सदा स्थिर रहनेवाले अनिर्वचनीय परम सूक्ष्म तत्त्वस्वरूप सदाशिवको मैं जीवन-रक्षाके लिये नमस्कार करता हूँ। जिन अविनाशी प्रभुकी मेरे द्वारा सदा ही स्तुति की गयी है, वे महादेव यहाँ मुझे अभीष्ट वरदान दें ।।
vāyudeva uvāca | ṛṣi-muni-tapasyā-dvārā yasyānveṣaṇaṃ kriyate taṃ sadā-sthiraṃ anirvacanīyaṃ parama-sūkṣma-tattva-svarūpaṃ sadāśivaṃ jīvana-rakṣārthaṃ namasyāmi | yasya avināśinaḥ prabhoḥ mayā sadā stutiḥ kṛtā, sa mahādeva iha mām adya īpsitaṃ varadānaṃ dadātu || imaṃ stavaṃ saṃniyatendriyaś ca bhūtvā śucir yaḥ puruṣaḥ paṭhet | abhagna-yogo niyato māsam ekaṃ sa aśvamedha-phalaṃ samāpnuyāt ||
وایو نے کہا—جس کی جستجو رِشی اور مُنی تپسیا کے ذریعے کرتے ہیں، اُس ہمیشہ قائم، ناقابلِ بیان، نہایت لطیف حقیقت-سروپ سداشیو کو میں جان کی حفاظت کے لیے سجدۂ نیاز کرتا ہوں۔ جس لازوال پروردگار کی میں نے ہمیشہ ستائش کی ہے، وہی مہادیو یہاں مجھے مطلوبہ ور عطا فرمائے۔ جو شخص حواس کو قابو میں رکھ کر پاکیزہ ہو کر اس ستوتر کا پاٹھ کرے اور باقاعدگی سے پورے ایک ماہ تک بلاانقطاع اس کا ورد جاری رکھے، وہ اشومیدھ یَجْیَ کے برابر ثواب پاتا ہے۔
वायुदेव उवाच
The verse elevates disciplined devotion: restraining the senses, cultivating purity, and maintaining uninterrupted practice are presented as spiritually potent—so potent that sustained recitation of a Śiva-hymn for a month is said to yield merit comparable to a grand royal sacrifice.
Vāyu addresses Śiva in prayer, saluting him as the subtle, indescribable, ever-stable reality sought by ascetics, requesting a desired boon, and then declaring the promised fruit for anyone who recites this stotra with self-control and steady observance for one month.