Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)

ततः प्रणम्य शिरसा इदं वचनमन्रुवम्‌ । यदि प्रीतो महादेवो भक्त्या परमया प्रभु:,“यह सुनकर मैंने मस्तक झुकाकर प्रणाम किया और कहा--“यदि मेरी परम भक्तिसे भगवान्‌ महादेव प्रसन्न हों तो ईशान! आपके प्रति नित्य-निरन्तर मेरी स्थिर भक्ति बनी रहे।' तब “एवमस्तु' कहकर भगवान्‌ शिव वहीं अन्तर्धान हो गये”

tataḥ praṇamya śirasā idaṁ vacanam abruvam | yadi prīto mahādevo bhaktyā paramayā prabhuḥ ||

تب میں نے سر جھکا کر پرنام کیا اور عرض کیا—“اگر میری اعلیٰ ترین بھکتی سے پروردگار مہادیو خوش ہوں، تو اے ایشان! آپ کے لیے میری بھکتی نِتّیہ، نِرنتَر اور ثابت قدم رہے۔” یہ کہہ کر بھگوان شِو نے “ایومَستو” فرمایا اور وہیں غائب ہو گئے۔

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
TypeVerb
Rootप्र-√नम्
Formabsolutive (क्त्वा-प्रत्यय), indeclinable
शिरसाwith (my) head
शिरसा:
Karana
TypeNoun
Rootशिरस्
Formneuter, instrumental, singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formneuter, accusative, singular
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
Formneuter, accusative, singular
अन्रुवम्I said, I spoke
अन्रुवम्:
TypeVerb
Rootअनु-√ब्रू
Formimperfect (लङ्), 1st person, singular, parasmaipada
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
Formindeclinable
प्रीतःpleased, satisfied
प्रीतः:
TypeAdjective
Rootप्रीत
Formmasculine, nominative, singular
महादेवःMahādeva (Great God, Śiva)
महादेवः:
Karta
TypeNoun
Rootमहादेव
Formmasculine, nominative, singular
भक्त्याby devotion
भक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootभक्ति
Formfeminine, instrumental, singular
परमयाsupreme, highest
परमया:
TypeAdjective
Rootपरम
Formfeminine, instrumental, singular
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
Formmasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
Mahādeva (Śiva)
Ī
Īśāna

Educational Q&A

The verse teaches that the highest request is not for power or reward but for unwavering devotion itself; humility (bowing the head) and constancy of bhakti are presented as the proper ethical-spiritual posture before the divine.

The narrator (Vaiśampāyana, reporting the episode) describes a devotee bowing and asking Śiva (Mahādeva/Īśāna) for perpetual, steady devotion; Śiva grants the request with “evam astu” and then disappears.