Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)

ब्रह्मा भवश्व विष्णुश्न स्कन्देन्द्री सविता यम: । वरुणेन्दू मनुर्धाता विधाता त्वं धनेश्वर:

brahmā bhavaś ca viṣṇuś ca skanda indraḥ savitā yamaḥ | varuṇa induḥ manuḥ dhātā vidhātā tvaṃ dhaneśvaraḥ ||

وایو نے کہا— آپ ہی برہما، بھَو (شیو) اور وِشنو ہیں؛ آپ ہی اسکند، اندر، سَوِتا (سورج) اور یم ہیں۔ آپ ہی ورُن، چاند، منو، دھاتا اور وِدھاتا ہیں؛ اور آپ ہی دولت کے مالک کُبیر ہیں۔

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भवःŚiva (Bhava)
भवः:
Karta
TypeNoun
Rootभव
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
स्कन्दःSkanda (Kārttikeya)
स्कन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootस्कन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
सविताSavitṛ (Sun)
सविता:
Karta
TypeNoun
Rootसवितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
यमःYama
यमः:
Karta
TypeNoun
Rootयम
FormMasculine, Nominative, Singular
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta
TypeNoun
Rootवरुण
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्दुःMoon (Indu)
इन्दुः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्दु
FormMasculine, Nominative, Singular
मनुःManu
मनुः:
Karta
TypeNoun
Rootमनु
FormMasculine, Nominative, Singular
धाताDhātā (the creator/sustainer)
धाता:
Karta
TypeNoun
Rootधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
विधाताVidhātā (the ordainer)
विधाता:
Karta
TypeNoun
Rootविधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
धन-ईश्वरःlord of wealth (Kubera)
धन-ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
B
Brahmā
B
Bhava (Śiva)
V
Viṣṇu
S
Skanda (Kārttikeya)
I
Indra
S
Savitṛ (Sun)
Y
Yama
V
Varuṇa
I
Indu (Moon)
M
Manu
D
Dhātā
V
Vidhātā
D
Dhaneśvara (Kubera)

Educational Q&A

The verse teaches a unitive vision: the one being addressed is identified with many deities and their functions. Ethically, it encourages humility and devotion by recognizing that all powers—creation, governance, justice, and prosperity—ultimately rest in a single supreme reality.

Vāyu is offering a hymn of praise (stuti), listing major gods and cosmic administrators and declaring them to be forms or aspects of the one addressed. This is a rhetorical device to express supremacy and all-pervasiveness.