Shloka 21
Adhyāya 152 — Bhīṣma’s Authorization for Yudhiṣṭhira’s Return to the Capital (नगरप्रवेशानुज्ञा)
अप्च्छद् देवमहिषी स्त्रीधर्म धर्मवत्सला । स्त्रीधर्मकुशलास्ता वै गड़ाद्या: सरितां वरा:,ऐसा कहकर देवाधिदेव महादेवजीकी पत्नी, धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ, धर्मवत्सला, देवमहिषी उमाने स्त्री-धर्मके ज्ञानमें निपुण गंगा आदि उन समस्त श्रेष्ठ सरिताओंको मन्द मुसकानके साथ सम्बोधित करके उनसे स्त्रीधर्मके विषयमें प्रश्न किया
apacchad devamahiṣī strīdharma dharmavatsalā | strīdharma-kuśalās tā vai gaṅgādyāḥ saritāṁ varāḥ ||
دھرم سے محبت رکھنے والی دیوی ملکہ اُما نے استری دھرم کے بارے میں سوال کیا؛ گنگا وغیرہ وہ برگزیدہ ندیاں استری دھرم کے آداب میں ماہر تھیں۔
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse frames strī-dharma as a serious ethical topic worthy of inquiry by Umā herself, and it presents authoritative sources (sacred rivers like Gaṅgā) as knowledgeable in dharma, setting up a didactic discussion on women’s conduct and responsibilities within a dharmic worldview.
After Maheśvara’s narration, Umā—Śiva’s consort—turns to the foremost rivers beginning with Gaṅgā, acknowledges their expertise in strī-dharma, and asks them questions about it, initiating a teaching dialogue.