Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
इनमें भी सदा स्वाध्यायशील होना ब्राह्मणका मुख्य धर्म है, यज्ञ करना सनातन धर्म है और अपनी शक्तिके अनुसार विधिपूर्वक दान देना उसके लिये प्रशस्त धर्म है ।।
śrīmaheśvara uvāca | imeṣu api sadā svādhyāyaśīlo bhavituṃ brāhmaṇasya mukhyo dharmaḥ | yajñaṃ kartum sanātano dharmaḥ | svaśaktyā yathāvidhi dānaṃ dātuṃ tasya praśasto dharmaḥ || śamas tūparamo dharmaḥ pravṛttaḥ satsu nityaśaḥ | gṛhasthānāṃ viśuddhānāṃ dharmasya nicayo mahān ||
شری مہیشور نے کہا—ان فرائض میں بھی ہمیشہ سوادھیائے میں لگے رہنا برہمن کا سب سے بڑا دھرم ہے؛ یَجْن کرنا سناتن دھرم ہے؛ اور اپنی طاقت کے مطابق مقررہ طریقے سے دان دینا اس کے لیے قابلِ ستائش دھرم ہے۔ مگر شَم—تمام موضوعاتِ حِس سے کنارہ کشی—سب سے اعلیٰ دھرم ہے؛ یہ نیک لوگوں میں ہمیشہ قائم رہتا ہے۔ اس کی پابندی سے پاکیزہ دل گِرہستھ دھرم کا عظیم ذخیرہ حاصل کرتے ہیں۔
श्रीमहेश्वर उवाच
The verse ranks duties: for a brāhmaṇa, sacred study (svādhyāya), sacrifice (yajña), and charity (dāna) are praised, but above all stands śama—deep self-restraint and withdrawal from sense-objects—which yields the greatest store of dharma even for householders.
Śrī Maheśvara is instructing about dharma, specifying key obligations and then elevating inner discipline (śama) as the supreme principle that undergirds and perfects outward religious acts.