Shloka 5
अत्रेः तपोबलप्रकाशः तथा च्यवनस्य सोमाधिकारः
Atri’s Illumination by Tapas; Cyavana and Soma-Entitlement
Devanagari script
मांसप्रतिग्रहे चैव मधुनो लवणस्य च । आदित्योदयन स्थित्वा पूतो भवति ब्राह्मण:,फलका गुद्दा, मधु और नमकका दान लेनेपर उस समयसे लेकर सूर्योदयतक खड़े रहनेसे ब्राह्मण शुद्ध हो जाता है
Transliteration
māṁsa-pratigrahe caiva madhuno lavaṇasya ca | ādityodayān niṣṭhitvā pūto bhavati brāhmaṇaḥ ||
Translation
اگر برہمن نے گوشت، شہد یا نمک بطورِ دان قبول کیا ہو تو وہ اسی وقت سے لے کر سورج نکلنے تک کھڑا رہے؛ اس سے وہ پاک ہو جاتا ہے۔
Word by Word
मांसप्रतिग्रहेin the acceptance of meat (as a gift)
मांसप्रतिग्रहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमांस-प्रतिग्रह
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मधुनःof honey
मधुनः:
TypeNoun
Rootमधु
FormNeuter, Genitive, Singular
लवणस्यof salt
लवणस्य:
TypeNoun
Rootलवण
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आदित्य-उदयेat sunrise (at the sun’s rising)
आदित्य-उदये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआदित्य-उदय
FormMasculine, Locative, Singular
स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
पूतःpurified
पूतः:
TypeAdjective
Rootपूत
FormMasculine, Nominative, Singular
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्य उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaB
brāhmaṇaT
the Sun (Āditya)M
meat (māṁsa)H
honey (madhu)S
salt (lavaṇa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes