Shloka 6
Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)
Devanagari script
न चैवास्यान्तरं राजन् स ददर्श महात्मन: । कस्यचित्त्वय कालस्य मृगयां गतवान् नृप:,राजन! बहुत ढूँढ़नेपर भी वे उस महामना नरेशका कोई छिद्र न देख सके। कुछ कालके अनन्तर राजा भंगास्वन शिकार खेलनेके लिये वनमें गये
Transliteration
na caivāsyāntaraṃ rājan sa dadarśa mahātmanaḥ | kasyacit tvayā kālasya mṛgayāṃ gatavān nṛpaḥ ||
Translation
اے راجن! بہت چھان بین کے باوجود بھی وہ اس عظیم النفس بادشاہ میں کوئی عیب یا کمزور پہلو نہ دیکھ سکے۔ کچھ زمانہ گزرنے کے بعد وہ بادشاہ شکار کے لیے جنگل کو گیا۔
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अस्यof him/of this (king)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
अन्तरम्gap/weak point/fault
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
Formneuter, accusative, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
Formperfect (liṭ), third, singular
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
Formmasculine, genitive, singular
कस्यचित्of some/after some
कस्यचित्:
TypePronoun
Rootकिम्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
त्वयby you
त्वय:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Forminstrumental, singular
कालस्यof time
कालस्य:
TypeNoun
Rootकाल
Formmasculine, genitive, singular
मृगयाम्hunt/hunting
मृगयाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृगया
Formfeminine, accusative, singular
गतवान्went (having gone)
गतवान्:
TypeVerb
Rootगम्
Formpast (kta-vat), singular, masculine, nominative
नृपःthe king
नृपः:
Karta
TypeNoun
Rootनृप
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaY
YudhishthiraK
King BhangashvanaF
forestH
hunt (mṛgayā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes