Shloka 35
नहुषोपाख्यानम्—दीपदान-धूप-बलीकर्म-प्रशंसा
Nahūṣa Episode and the Commendation of Lamp-Gifting and Household Offerings
स चागस्त्येन क्रुद्धेन भ्रंशितो भूतलं गत: । तब पितामह ब्रह्माने इन्द्र तथा अन्य देवताओंको बुलवाकर उनसे कहा--'देवगण! मेरे वरदानसे नहुषने राज्य प्राप्त किया था। परंतु कुपित हुए अगस्त्यने उन्हें स्वर्गसे नीचे गिरा दिया। अब वे पृथ्वीपर चले गये ।।
sa cāgastyena kruddhena bhraṁśito bhūtalaṁ gataḥ | na ca śakyaṁ vinā rājñā surā vartayituṁ kvacit ||
بھیشم نے کہا—غصّے میں بھرے ہوئے رشی اگستیہ نے اسے (نہوش کو) آسمان سے گرا دیا اور وہ زمین پر آ پڑا۔ تب پِتامہ برہما نے اندر اور دوسرے دیوتاؤں کو بلا کر کہا—‘اے دیوگنو! میرے ور سے نہوش کو راج ملا تھا؛ مگر غضبناک اگستیہ نے اسے سوَرگ سے نیچے گرا دیا، اور اب وہ پرتھوی پر چلا گیا ہے۔ راجا کے بغیر دیوتا کہیں بھی نظم و نسق قائم نہیں رکھ سکتے۔’
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical-political principle that stable order (even among the gods) depends on rightful kingship and governance; when a ruler falls from dharma or is removed, disorder follows, showing the gravity of royal responsibility.
Bhishma recounts that Nahusha, having incurred Agastya’s anger, was cast down from his exalted position and fell to the earth; Bhishma then adds that without a king the gods cannot properly maintain their functioning and order.