Shloka 5
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
Devanagari script
निदर्शनमिदं राजन् शृणु मे भरतर्षभ । दुरुक्तवचने राजन् यथापूर्व युधिष्ठिर,भरतभूषण राजा युधिष्ठिर! इस विषयमें एक दृष्टान्त सुनो, जो दुःखमें पड़े हुए एक नीच जातिके पुरुषको उपदेश देनेसे सम्बन्धित है
Transliteration
nidārśanam idaṃ rājan śṛṇu me bharatarṣabha | duruktavacane rājan yathāpūrva yudhiṣṭhira ||
Translation
بھیشم نے کہا—اے راجن، اے بھرتوں میں سَرشٹھ یُدھِشٹھِر! میری زبان سے یہ مثال سنو۔ جیسا کہ قدیم زمانے میں بیان ہوا ہے، یہ سخت اور بدزبان گفتار کے انجام سے متعلق ہے۔
Word by Word
निदर्शनम्example, illustration
निदर्शनम्:
Karta
TypeNoun
Rootनिदर्शन
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
शृणुhear, listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular
मेof me, my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
दुरुक्तवचनेin/with regard to harsh/ill-spoken words
दुरुक्तवचने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुरुक्तवचन
FormNeuter, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaY
YudhiṣṭhiraB
Bharatas (as a lineage reference)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes