Shloka 47
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
लुब्धक उवाच वध्यस्त्वं मम दुर्बुद्धे बालघाती नृशंसकृत् । भाषसे किं बहु पुनर्वध्य: सन् पन्नगाधम,व्याधने कहा--खोटी बुद्धिवाले नीच सर्प! तू बालहत्यारा और क्रूरतापूर्ण कर्म करनेवाला है; अतः निश्चय ही मेरे हाथसे वधके योग्य है। तू वध्य होकर भी अपनेको निर्दोष सिद्ध करनेके लिये क्यों बहुत बातें बना रहा है?
lubdhaka uvāca | vadhyas tvaṃ mama durbuddhe bālaghātī nṛśaṃsakṛt | bhāṣase kiṃ bahu punar vadhyaḥ san pannagādhama ||
شکاری بولا: “اے بدعقل کمینے سانپ! تو بچوں کا قاتل اور سفّاک فعل کرنے والا ہے؛ اس لیے میرے ہاتھوں قتل کے لائق ہے۔ موت کے قابل ٹھہر کر بھی تو اپنے آپ کو بےگناہ ثابت کرنے کے لیے بار بار اتنی باتیں کیوں بناتا ہے، اے ذلیل پھنّگ؟”
लुब्धक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how moral condemnation is framed through labels like “child-killer” and “cruel-doer,” and it raises an ethical tension: the hunter treats the serpent as already guilty and unworthy of defense, showing how anger and certainty can shut down inquiry into dharma.
In a heated exchange, the hunter addresses a serpent, declaring it deserving of death for cruel acts (especially killing the young) and rebuking it for speaking at length as though trying to justify itself despite being marked for execution.