Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

तत उत्पाट्य पाणिभ्यां मन्दराच्छिखरं महत्‌ | सद्रुमं व्यसृजच्छक्रो जिघांसु: पाण्डुनन्दनम्‌

tata utpāṭya pāṇibhyāṃ mandarācchikharaṃ mahat | sadrumaṃ vyasṛjacchakro jighāṃsuḥ pāṇḍunandanam ||

تب شکر (اندرا)، پانڈو کے بیٹے ارجن کو قتل کرنے کے ارادے سے، دونوں ہاتھوں سے کوہِ مندر کی ایک عظیم چوٹی درختوں سمیت اکھاڑ لایا اور اسے ارجن پر دے ماری۔

ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
उत्पाट्यhaving uprooted/torn out
उत्पाट्य:
TypeVerb
Rootउत्+पट्
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
पाणिभ्याम्with (his) two hands
पाणिभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootपाणि
FormMasculine, Instrumental, Dual
मन्दरात्from (Mount) Mandara
मन्दरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमन्दर
FormMasculine, Ablative, Singular
शिखरम्peak/summit
शिखरम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिखर
FormNeuter, Accusative, Singular
महत्great/huge
महत्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
सद्रुमम्with trees (tree-bearing)
सद्रुमम्:
TypeAdjective
Rootस-द्रुम
FormNeuter, Accusative, Singular
व्यसृजत्threw/cast
व्यसृजत्:
TypeVerb
Rootवि+सृज्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Nominative, Singular
जिघांसुःwishing to kill
जिघांसुः:
TypeAdjective
Rootहन्
Formउणादि/सन्-इच्छार्थक (desiderative-based agent noun), Masculine, Nominative, Singular
पाण्डुनन्दनम्Pāṇḍu's son (Arjuna)
पाण्डुनन्दनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डु-नन्दन
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
Śakra (Indra)
A
Arjuna (Pāṇḍunandana)
M
Mount Mandara
M
Mandara peak (śikhara)
T
Trees (druma)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical danger of anger and the will to harm: even a mighty being may choose disproportionate violence when driven by wrath, while the narrative invites reflection on steadiness and self-control as higher virtues than raw power.

Vaiśampāyana narrates that Indra (Śakra), intending to kill Arjuna, uproots a massive, tree-covered summit of Mount Mandara with his hands and throws it at him as a lethal weapon.