Shloka 20
Śārṅgaka-stuti to Agni during the Khāṇḍava Conflagration (शार्ङ्गक-स्तुतिः / अग्नि-स्तुतिः)
Devanagari script
उपायं कर्मसिद्धौ च भगवन् वक्तुमहसि । निवारयेयं येनेन्द्रं वर्षमाणं महावने,भगवन्! इस कार्यकी सिद्धिके लिये जो उपाय सम्भव हो, वह मुझे बताइये, जिससे मैं इस महान् वनमें जल बरसाते हुए इन्द्रको रोक सकूँ
Transliteration
arjuna uvāca | upāyaṁ karmasiddhau ca bhagavan vaktum arhasi | nivārayeyaṁ yenendraṁ varṣamāṇaṁ mahāvane ||
Translation
ارجن نے کہا— اے بھگون! اس کام کی تکمیل کے لیے جو تدبیر ممکن ہو وہ مجھے بتائیے، تاکہ میں اس عظیم جنگل پر برسنے والی بارش کے ساتھ اندرا کو روک سکوں۔
Word by Word
उपायम्means, method
उपायम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपाय
FormMasculine, Accusative, Singular
कर्मसिद्धौin the accomplishment of the task
कर्मसिद्धौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मसिद्धि
FormFeminine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भगवन्O Lord
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Vocative, Singular
वक्तुम्to tell, to speak
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormTumun (infinitive)
अर्हसिyou are able/fit (ought)
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent (Lat), Second, Singular, Parasmaipada
निवारयेयम्may I restrain/stop
निवारयेयम्:
TypeVerb
Rootनि-वारय्
FormOptative (Vidhi-lin), First, Singular, Parasmaipada
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Accusative, Singular
वर्षमाणम्raining (while raining)
वर्षमाणम्:
TypeVerb
Rootवृष्
FormShatr (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
महावनेin the great forest
महावने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहावन
FormNeuter, Locative, Singular
भगवन्O Lord
भगवन्:
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaI
IndraM
mahāvana (great forest)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes