Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
त॑ं वै गच्छस्व नृपते स त्वां संयाजयिष्यति । जुगुप्समानो नृपतिर्मनसेदं विचिन्तयन्,“राजन! तुम उन्हींके पास जाओ। वे तुम्हारा यज्ञ करा देंगे।” राजा ट्रपद उपयाजकी बात सुनकर याजके इस चरित्रकी मन-ही-मन निन्दा करने लगे, तो भी अपने कार्यका विचार करके याजके आश्रमपर गये और पूजनीय याज मुनिका पूजन करके तब उनसे इस प्रकार बोले---
taṁ vai gacchasva nṛpate sa tvāṁ saṁyājayiṣyati | jugupsamāno nṛpatir manasedaṁ vicintayan |
برہمن نے کہا—“اے راجَن، اسی کے پاس جاؤ؛ وہ تمہاری یَجْیہ (قربانی) کو قاعدے کے مطابق ادا کرا دے گا۔” اُپَیَاج کی یہ بات سن کر راجا دروپد—اگرچہ دل ہی دل میں یاج کے کردار سے گھن کھا کر اس کی مذمت کرتا تھا—پھر بھی اپنے مقصد کو تول کر یاج کے آشرم کی طرف گیا۔ وہاں قابلِ تعظیم مُنی یاج کی حسبِ دستور پوجا و تکریم کر کے پھر اس سے یوں مخاطب ہوا۔
ब्राह्मण उवाच
The verse highlights ethical tension: even when one feels moral revulsion toward another’s conduct, one may still act pragmatically for a larger objective—yet the narrative frames this as an inner conflict that invites reflection on righteous means (dharma) in pursuing desired ends.
A Brahmin advises the king to approach a particular priest who can conduct his sacrifice. The king, though inwardly disapproving, goes to the sage Yāja’s hermitage, honors him, and prepares to speak—setting up the next exchange about arranging the sacrifice.