Shloka 1

Upanayana Timing, Brahmacarya Rules, Ācamana & Sandhyā Observance

नाम त्रिनवतितमो ऽध्यायः याज्ञवल्क्य उवाच / गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे ब्राह्मणस्योपनायनम् / रज्ञामेकादशे सैके विशामेके यथाकुलम्

nāma trinavatitamo 'dhyāyaḥ yājñavalkya uvāca / garbhāṣṭame 'ṣṭame vābde brāhmaṇasyopanāyanam / rajñāmekādaśe saike viśāmeke yathākulam

یاج्ञولکْی نے فرمایا—یہ چورانوےواں ادھیائے ہے۔ برہمن کا اُپنَین گربھ سے آٹھویں (یا عمر کے آٹھویں) برس میں؛ کشتری کا گیارھویں میں؛ اور ویش کا اپنے کُلاچار کے مطابق مناسب برس میں ہو۔

नामnamely
नाम:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/उपपद (particle; 'namely')
त्रिनवतितमःninety-third
त्रिनवतितमः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + नवति (संख्या-प्रातिपदिक) + तम (तद्धित-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case); एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) विशेषण (qualifying अध्यायः)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case); एकवचन
याज्ञवल्क्यःYājñavalkya
याज्ञवल्क्यः:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case); एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद
गर्भाष्टमेin the eighth (month) of pregnancy
गर्भाष्टमे:
Adhikaraṇa (Locative/time)
TypeAdjective
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + अष्टम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचन; विशेषण (locative time)
अष्टमेin the eighth (year)
अष्टमे:
Adhikaraṇa (Locative/time)
TypeAdjective
Rootअष्टम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचन; विशेषण (qualifying अब्दे)
वाor
वा:
Samuccaya/Vikalpa (Alternative marker)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
अब्देin the year
अब्दे:
Adhikaraṇa (Locative/time)
TypeNoun
Rootअब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचन
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case); एकवचन
उपनायनम्initiation (upanayana)
उपनायनम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootउपनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case); एकवचन
राज्ञाम्of kings (Kṣatriyas)
राज्ञाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case); बहुवचन
एकादशेin the eleventh (year)
एकादशे:
Adhikaraṇa (Locative/time)
TypeAdjective
Rootएकादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचन; विशेषण (locative time)
सैकेin the same (i.e., that) one (year)
सैके:
Adhikaraṇa (Locative/time)
TypeAdjective
Rootस (प्रातिपदिक) + एक (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचन; विशेषण (locative time)
विशाम्of the Vaiśyas
विशाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case); बहुवचन
एकेin one (year)
एके:
Adhikaraṇa (Locative/time)
TypeAdjective
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case); एकवचन; विशेषण (locative time)
यथाकुलम्according to the family (tradition)
यथाकुलम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + कुल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Yājñavalkya

Concept: Upanayana timing differs by varṇa: brāhmaṇa (8th), kṣatriya (11th), vaiśya (as per kula).

Vedantic Theme: Adhikāra-bheda (eligibility by stage and disposition) and saṃskāra as preparation for śruti-study and inner purification.

Application: Plan initiation/education rites at appropriate developmental stages; respect family tradition while maintaining the core intent—readiness for disciplined study and conduct.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Type: guru-kula / family setting (implied)

Related Themes: Garuda Purana (Acara sections): subsequent verses on upanayana procedure, Veda study, and śauca (1.94.2ff).

Y
Yājñavalkya
B
Brāhmaṇa
K
Kṣatriya (rājanya)
V
Vaiśya (viś)

FAQs

This verse frames upanayana as a dharmic milestone whose timing is regulated by varṇa-appropriate norms and family tradition, emphasizing disciplined entry into Vedic study and conduct.

It does not directly describe the soul’s post-death journey; instead, it establishes life-stage dharma (samskāra timing), which Garuda Purana treats as foundational for right conduct and karmic order.

Follow one’s authentic tradition with clarity and responsibility—perform key life-rites at appropriate times, and treat education, self-discipline, and ethical living as the core purpose behind the ritual.