Purusha-Strī-Lakṣaṇa (Samudrika-śāstra): Marks of Kingship, Wealth, Longevity, and Conduct
अस्वेदिनौ मृदुतलौ कमलोदरसन्निभौ / श्लेष्टाङ्गुली ताम्रनखौ पादाविष्णौ शिरोज्झितौ
asvedinau mṛdutalau kamalodarasannibhau / śleṣṭāṅgulī tāmranakhau pādāviṣṇau śirojjhitau
اس کے پاؤں پسینے سے پاک ہوں، تلوے نرم اور کنول کے اندرونی حصے کے مانند ہوں؛ انگلیاں باہم جڑی ہوں، ناخن تانبئی رنگ کے ہوں، اور پاؤں وشنو کے قدموں کی طرح—کنول کے نشان سے مزین ہوں۔
Lord Vishnu (narration to Garuda / Vinatā-putra, in the Vishnu–Garuda dialogue frame)
Concept: Auspicious marks (non-sweating, lotus-like soles, coppery nails, close-set toes) indicate śrī (prosperity) and dhārmic fitness; Vishnu-lakṣaṇa implies divine favor.
Vedantic Theme: Śrī/Vishnu symbolism: worldly excellence is framed as participation in divine order; yet remains within empirical sign-reading.
Application: Traditional selection/recognition of leaders and spouses; symbolic reminder to cultivate cleanliness, steadiness, and dhārmic conduct worthy of ‘Vishnu-like’ epithet.
Primary Rasa: adbhuta
Secondary Rasa: vira
Related Themes: Garuda Purana 1.65 (nara-lakṣaṇa sequence); Garuda Purana 1.64 (parallel strī-lakṣaṇa feet description)
This verse uses sacred iconographic markers—soft, lotus-like soles and auspicious signs—to indicate divinity and spiritual perfection, a traditional way scriptures identify Viṣṇu or Viṣṇu-like auspiciousness.
Indirectly: by contrasting divine auspicious marks with ordinary bodily traits, it points to the ideal of transcendence and purity that the soul seeks through dharma and devotion.
Use it as a contemplative cue: cultivate humility and devotion (bhakti) by remembering the lotus symbolism—purity amid the world—and align conduct with dharma.