Home›Garuda Purana›Brahma Khanda›Adhyaya 65›Shloka 107
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 107

Purusha-Strī-Lakṣaṇa (Samudrika-śāstra): Marks of Kingship, Wealth, Longevity, and Conduct

Devanagari script

न निम्नं नोन्नतं स्त्रीणां भवेत्करतलं शुभम् / रेखान्वितं त्वविधवां कुर्यात्संभोगिनीं स्त्रियम् / रेखा या मणिबन्धोत्था गता मध्याङ्गुलिं करे

Transliteration

na nimnaṃ nonnataṃ strīṇāṃ bhavetkaratalaṃ śubham / rekhānvitaṃ tvavidhavāṃ kuryātsaṃbhoginīṃ striyam / rekhā yā maṇibandhotthā gatā madhyāṅguliṃ kare

Translation

عورتوں کی مبارک ہتھیلی نہ بہت دھنسی ہوئی ہو نہ بہت ابھری ہوئی۔ واضح لکیروں والی ہتھیلی اسے اَوِدھوا (بیوہ نہ ہونے والی) اور ازدواجی وصال سے بہرہ مند بناتی ہے۔ خصوصاً وہ لکیر جو کلائی سے اٹھ کر ہاتھ میں درمیانی انگلی کی طرف جائے، اسی طرح کی مبارک علامت ہے۔

Word by Word
नnot
न:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
निम्नम्depressed, low
निम्नम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिम्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषणम्
नnor
न:
Sambandha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
उन्नतम्raised, elevated
उन्नतम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउन्नत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषणम्
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
भवेत्should be
भवेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
करतलम्palm (of the hand)
करतलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (करस्य तलम्)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; विधेय-विशेषणम्
रेखा-अन्वितम्endowed with lines
रेखा-अन्वितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरेखा (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (रेखया अन्वितम् = endowed with lines)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
अविधवाम्not widowed
अविधवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअविधवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम्
कुर्यात्would make
कुर्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
संभोगिनीम्enjoying conjugal union
संभोगिनीम्:
Karma (Object complement)
TypeAdjective
Rootसंभोगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम्
स्त्रियम्a woman
स्त्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
रेखाa line
रेखा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
याwhich
या:
Karta (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्धक-यत् (relative pronoun)
मणिबन्ध-उत्थाarising from the wrist
मणिबन्ध-उत्था:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमणिबन्ध (प्रातिपदिक) + उत्थ (कृदन्त from उत्+स्था)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; पञ्चमी-तत्पुरुषः (मणिबन्धात् उत्था = arising from the wrist)
गताgone, reaching
गता:
Kriya-visheshana (Participial predicate)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणम्
मध्य-अङ्गुलिम्the middle finger
मध्य-अङ्गुलिम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + अङ्गुलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (मध्यैव अङ्गुलिः)
करेin the hand
करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
Speaker

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Philosophical Teaching

Concept: Marital continuity and household prosperity are framed as auspicious outcomes; bodily signs are used as traditional indicators.

Vedantic Theme: Grihastha-dharma as a stabilizing pillar of social order (vyavahara) within the puranic worldview.

Application: Prioritize qualities that sustain marriage—communication, fidelity, mutual respect—rather than deterministic readings; treat ‘signs’ as cultural metaphors for steadiness.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.65.108 (similar marks leading to sovereignty/happiness)

FAQs

This verse treats palm features as traditional auspicious indicators, stating that well-defined lines—especially one running from the wrist toward the middle finger—are taken to signify marital continuity and enjoyment of married life.

It does not address afterlife doctrine here; the verse belongs to the Ācāra-focused material describing omens/marks (lakṣaṇa) rather than the preta or post-death journey narratives.

Read it as a cultural/diagnostic tradition about “lakṣaṇas,” not as determinism; prioritize dharma in relationships—mutual respect, fidelity, and ethical conduct—over omens for marital well-being.

←Previous Verse
Next Verse→