Home›Garuda Purana›Brahma Khanda›Adhyaya 54›Shloka 15
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 15

Names of Priyavrata’s Sons; Division of the Seven Continents; Sapta-dvīpa and Meru Description; Nābhi–Ṛṣabha–Bharata Lineage

Devanagari script

इन्द्रद्युम्नश्च तत्पुत्रः परमेष्ठी ततः स्मृतः / प्रतीहारश्चतत्पुत्रः प्रतिहर्ता तदात्मजः

Transliteration

indradyumnaśca tatputraḥ parameṣṭhī tataḥ smṛtaḥ / pratīhāraścatatputraḥ pratihartā tadātmajaḥ

Translation

اِندرَدیومن—اُس کا بیٹا پرمیشٹھی کے نام سے یاد کیا جاتا ہے۔ پرمیشٹھی کا بیٹا پرتیہار ہے، اور پرتیہار کا بیٹا پرتیہرتا کہا گیا ہے۔

Word by Word
इन्द्रद्युम्नःIndradyumna (proper name)
इन्द्रद्युम्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—इन्द्र + द्युम्न (षष्ठी-तत्पुरुष/‘इन्द्रस्य द्युम्नम्’ इति)
चand
च:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तत्पुत्रःhis son
तत्पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत् + पुत्र (षष्ठी-तत्पुरुष/‘तस्य पुत्रः’)
परमेष्ठीParameṣṭhī (proper name)
परमेष्ठी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (इन्-प्रातिपदिक)
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana/Sequence (क्रम/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरार्थे (then/from him)
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोगे), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘स्मृत’ = ‘called/remembered’
प्रतीहारःPratīhāra (proper name)
प्रतीहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतीहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तत्पुत्रःhis son
तत्पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘तस्य पुत्रः’)
प्रतिहर्ताPratihartā (proper name)
प्रतिहर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रति + हृ (धातु) + तृ (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (तृ-प्रत्यय, कर्तरि), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘one who repels/withstands’ (नामरूपेण)
तदात्मजःhis son
तदात्मजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘तस्य आत्मजः’ = his son)
Speaker

Lord Vishnu (narrating to Garuda)

Philosophical Teaching

Concept: Smṛti-preserved lineage as a vehicle for dharma and social memory.

Vedantic Theme: Īśvara-niyati (order) reflected in temporal succession; nāma-rūpa continuity without explicit metaphysics.

Application: Use genealogical remembrance to anchor ritual/ancestral identity and contextualize later teachings (dharma, śrāddha, tīrtha).

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 1.54 (genealogical sequence continuing through adjacent verses)

Characters & Entities
I
Indradyumna
P
Parameṣṭhī
P
Pratīhāra
P
Pratihartā

FAQs

This verse preserves a remembered succession of rulers/figures, a common Purāṇic method for linking teachings to an authoritative historical-sacred lineage.

It does not address afterlife doctrine directly; it functions as a lineage statement within the chapter’s narrative framework.

Use it as a reminder to record and honor family lineage responsibly—through truthful remembrance, ethical conduct, and continuity of dharma across generations.

←Previous Verse
Next Verse→