Shloka 1

Āhnika-Dharma: Dawn Purification, Sandhyā-Upāsanā, Tarpana, Pañca-Mahāyajñas, and Aśauca Rules

Devanagari script

नामैकोनपञ्चाशत्तमोध्यायः ब्रह्मोवाच / अहन्यहनि यः कुर्यात्क्रियां स ज्ञानमाप्नुयात् / ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय धर्ममर्थं च चिन्तयेत्

Transliteration

nāmaikonapañcāśattamodhyāyaḥ brahmovāca / ahanyahani yaḥ kuryātkriyāṃ sa jñānamāpnuyāt / brāhme muhūrte cotthāya dharmamarthaṃ ca cintayet

Translation

برہما نے کہا—جو شخص ہر دن مقررہ نِتیہ کرم پابندی سے کرے وہ حقیقی گیان پاتا ہے۔ برہما مُہورت میں اٹھ کر دھرم اور ارتھ پر غور کرے۔

Word by Word

• नाम: (called) “name/entitled”
• नाम: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात/particle); अध्याय-शीर्षकसूचकम्

• एकोनपञ्चाशत्तमः: forty-ninth
• एकोनपञ्चाशत्तमः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + ऊन (प्रातिपदिक) + पञ्चाशत् (प्रातिपदिक) + तम (तद्धित प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• अहनि: in a day
• अहनि: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (locative used adverbially)

• अहनि: day by day
• अहनि: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्ति (iteration)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• कुर्यात्: should do
• कुर्यात्: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• क्रियाम्: (ritual) act, practice
• क्रियाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (correlative pronoun)

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आप्नुयात्: would attain
• आप्नुयात्: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• ब्राह्मे: Brahma-related (early-morning)
• ब्राह्मे: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (to मुहूर्ते)

• मुहूर्ते: at the muhūrta
• मुहूर्ते: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: उत्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

• धर्मम्: dharma, righteousness
• धर्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अर्थम्: artha, purpose/wealth
• अर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• चिन्तयेत्: should contemplate
• चिन्तयेत्: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Brahma

Philosophical Teaching

Concept: Nitya-kriyā (daily observances) and early rising cultivate jñāna; reflect on dharma and artha in a righteous framework.

Vedantic Theme: Sādhana-catuṣṭaya support: śama–dama through regulated life; jñāna arises from purified antaḥkaraṇa.

Application: Wake before sunrise; set intentions: (1) dharma—right conduct, (2) artha—ethical livelihood; keep a consistent daily sādhana.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: temporal-sacred window

Cross References

Related Themes: Garuda Purana (Dharma/Ācāra sections): emphasis on nitya-kriyā, snāna, sandhyā, smaraṇa of Hari

Characters & Entities

• Brahma
• Brahma-muhurta
• Dharma
• Artha

FAQs

What is the importance of daily kriyā (daily observances) in the Garuda Purana?

This verse states that steady, day-by-day performance of prescribed duties (kriyā) becomes a means to attain jñāna—clear spiritual understanding—through discipline and regularity.

How does this verse explain the path of the soul in Garuda Purana’s framework?

While not describing after-death travel directly, it gives the ethical foundation: daily dharmic discipline and right living (dharma and artha) purify the mind and shape one’s karmic trajectory, which Garuda Purana later connects to post-death outcomes.

Practical application of this wisdom today?

Wake before sunrise (Brahma-muhūrta), keep a consistent daily practice (prayer, japa, study, service), and consciously align both duty (dharma) and livelihood/aims (artha) with integrity.