Shloka 65

Prāyaścitta for Food-Contact, Social Contact, Aśauca Periods, and Formal Penance Systems

दधि स्यात्कृष्णवर्णाया दर्भोदकसमायुतम् / गोमूत्रमाषकाण्यष्टौ गोमयस्य चतुष्टयम्

dadhi syātkṛṣṇavarṇāyā darbhodakasamāyutam / gomūtramāṣakāṇyaṣṭau gomayasya catuṣṭayam

کِرشن ورن (کِرشن سے منسوب) ودھی میں دہی کو دَربھ اور پاک پانی کے ساتھ تیار کرے؛ اور گوموتر کے آٹھ ماشک اور گوبر کے چار پیمانے شامل کرے۔

दधिcurd
दधि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (√अस् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
कृष्णवर्णायाःof the black-colored (cow)
कृष्णवर्णायाः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकृष्ण + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः (कृष्ण-वर्णा)
दर्भोदकसमायुतम्mixed together with darbha and water
दर्भोदकसमायुतम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदर्भ + उदक + सम + आयुत (√युज् धातु; क्त-प्रत्यय, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (आयुत = युक्त); समासः—तत्पुरुषः (दर्भ-उदक-सम्-आयुतम्)
गोमूत्रमाषकाणिmāṣakas (measures) of cow-urine
गोमूत्रमाषकाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोमूत्र + माषक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (गोमूत्रस्य माषकाः)
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (Numeral/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक (cardinal)
गोमयस्यof cow-dung
गोमयस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगोमय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (गो- मय) तत्पुरुष-समासान्त
चतुष्टयम्a set of four
चतुष्टयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचतुष्टय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यासमूहवाचक

Lord Vishnu (in instruction to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Measured combination of purificatory substances (curd, kuśa-water, urine, dung) for a specific rite/form context.

Vedantic Theme: Śuddhi as preparatory discipline; ritual exactness (yathā-vidhi) as a form of dharma.

Application: Follow exact measures only under qualified guidance; treat kuśa and water as symbols of sanctification; maintain hygiene and safety.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bibhatsa

Type: ritual enclosure

Related Themes: Garuda Purana pañcagavya formulation passages; Garuda Purana śauca/prāyaścitta measures (māṣaka units)

G
Garuda
K
Kuśa (Darbha)
G
Gomūtra
G
Gomaya

FAQs

This verse prescribes dadhi mixed with kuśa (darbha) and sanctified water as a specific ritual preparation, indicating purification and ritual fitness in śrāddha/śānti contexts.

The text gives fixed quantities (eight māṣakas of gomūtra and four measures of gomaya), emphasizing precise ritual proportion for a prescribed offering or purificatory mixture.

If one follows traditional śrāddha/śānti practice, this verse supports careful adherence to prescribed ingredients and proportions, ideally under guidance of a competent priest and local dharma tradition.