Shloka 21

Oṣadhi-nāma-nirdeśa: Paryāya (Synonyms) of Herbs, Minerals, and Classical Measures

उदीच्यं बालकं प्रोक्तं ह्रीबेरं चाम्बुनामभिः / पत्रकं दलसंज्ञाभिश्चारकं तस्कराह्वयम्

udīcyaṃ bālakaṃ proktaṃ hrīberaṃ cāmbunāmabhiḥ / patrakaṃ dalasaṃjñābhiścārakaṃ taskarāhvayam

اُدیچیہ کو ‘بالک’ کہا گیا ہے؛ ہری بیر ‘اَنبُو’ کے نام سے بھی معروف ہے۔ پترک کو ‘دل’ کہا جاتا ہے؛ اور چارک ‘تسکر’ (چور) کے نام سے پہچانا جاتا ہے۔

udīcyamUdīcya (a plant name)
udīcyam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootudīcya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
bālakamBālaka (a plant name)
bālakam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbālaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
proktamis said/called
proktam:
Karma (Predicate/कर्म-भाव)
TypeVerb
Rootpra+vac (धातु) → prokta (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय
hrīberamHrībera (a plant name)
hrīberam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothrībera (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ambu-nāmabhiḥby the names ‘Ambu’ (i.e., called Ambu)
ambu-nāmabhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootambu (प्रातिपदिक) + nāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ambunas nāmāni)
patrakamPatraka (a plant name)
patrakam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpatraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
dala-saṃjñābhiḥby the names ‘Dala’ (leaf)
dala-saṃjñābhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdala (प्रातिपदिक) + saṃjñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dalasya saṃjñāḥ)
cārakamCāraka (a plant name)
cārakam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
taskara-āhvayamhaving the appellation ‘Taskara’ (called ‘thief’)
taskara-āhvayam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottaskara (प्रातिपदिक) + āhvaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य आह्वयः ‘तस्कर’ सः) — cārakam इत्यस्य विशेषण

Lord Vishnu (speaking to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Synonym-knowledge (paryāya-jñāna) prevents misunderstanding across regions and lineages.

Vedantic Theme: Śabda and artha alignment; clarity of language as a tool for right action.

Application: When encountering regional names (udīcya/bālaka; hrībera/ambu; patraka/dala; cāraka/taskara), treat them as the same dravya to avoid procurement errors.

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.204.17-20 (synonym lists leading into this equivalence verse)

V
Vishnu
G
Garuda

FAQs

This verse functions as a glossary: it maps alternate names of substances/terms so ritual instructions and descriptions are not misunderstood across regions or textual traditions.

Many śrāddha and post-death rites mention items by variant names; knowing these equivalences helps correctly identify materials and interpret instructions without confusion.

When reading or performing rites from the Garuda Purana, cross-check synonyms (e.g., leaf = patraka/dala) to ensure the correct item is chosen, especially when working with local or regional terminology.