Shloka 1

Nityaklinnā Tripurā Sādhana and the Jvālāmukhī-Krama

ऽध्यायः भैरव उवाच / नित्यक्लिन्नामथो वक्ष्ये त्रिपुरां भुक्तिमुक्तिदाम् / ॐ ह्रीं आगच्छ देवि ऐं ह्रीं ह्रीं रेखाकारणम् / ॐ ह्रीं क्लेदिनी भं नमः मदनक्षोभिणा तथा / ऐ यं यं क्रीं वा गुणरेखया ह्रीं मदनान्तरे च / ऐं ह्रीं ह्रीं च निरञ्जना वागति मदनान्तरेखे खनेत्रावलीति च / वेगवति महाप्रेतासनाय च पूजयेत् / ॐ ह्रीं क्रैं नैं क्रैं नित्यं मदद्रवे क्रीं नमः / ऐं ह्रीं त्रिपुरायै नमः / ॐ ह्रीं क्रीं पश्चिमवक्त्रं ॐ ऐं ह्रीं ह्रीं च तथोत्तरम् / ऐं ह्रीं दक्षिणमूर्ध्वंवक्त्रं तु पश्चिमम् / ॐ ह्रीं पाशाय क्रीं अङ्कुशाय ऐं कपालाय नमः / आद्यं भयं ऐं ह्रीं च तथा शिरः तथा शिखायै कवचे / ऐं ह्रीं क्रीं अस्त्रायफट्

'dhyāyaḥ bhairava uvāca / nityaklinnāmatho vakṣye tripurāṃ bhuktimuktidām / oṃ hrīṃ āgaccha devi aiṃ hrīṃ hrīṃ rekhākāraṇam / oṃ hrīṃ kledinī bhaṃ namaḥ madanakṣobhiṇā tathā / ai yaṃ yaṃ krīṃ vā guṇarekhayā hrīṃ madanāntare ca / aiṃ hrīṃ hrīṃ ca nirañjanā vāgati madanāntarekhe khanetrāvalīti ca / vegavati mahāpretāsanāya ca pūjayet / oṃ hrīṃ kraiṃ naiṃ kraiṃ nityaṃ madadrave krīṃ namaḥ / aiṃ hrīṃ tripurāyai namaḥ / oṃ hrīṃ krīṃ paścimavaktraṃ oṃ aiṃ hrīṃ hrīṃ ca tathottaram / aiṃ hrīṃ dakṣiṇamūrdhvaṃvaktraṃ tu paścimam / oṃ hrīṃ pāśāya krīṃ aṅkuśāya aiṃ kapālāya namaḥ / ādyaṃ bhayaṃ aiṃ hrīṃ ca tathā śiraḥ tathā śikhāyai kavace / aiṃ hrīṃ krīṃ astrāyaphaṭ

بھیرَو نے کہا—اب میں نِتیہ کلِنّا تریپورا کا منتر اور پوجا-وِدھان بیان کرتا ہوں، جو بھوگ اور موکش دونوں عطا کرنے والی ہیں۔ “اوم ہریں—آگچّھ دیوی؛ اَیں ہریں ہریں—ریکھا-کارن (گُہری ریکھاؤں کی اصل)۔ اوم ہریں—اے کْلیدِنی، بھں—نمہ؛ اے مدن-کشوبھِنی، اسی طرح۔ ‘اَے یں یں کریں’ یا مقررہ گُن-ریکھاؤں کے ساتھ، مدن کی اندرونی ریکھا میں ہریں کا نیاس کر کے؛ وہ ‘اَیں ہریں ہریں’ نِرنجنا، ‘واگتی’ اور مدن-انترریکھا میں ‘خنیتراولی’ نام سے بھی ستوت ہیں۔ مہاپریت آسن پر بیٹھی وےگوتی کی پوجا کرے۔ ‘اوم ہریں کرَیں نَیں کرَیں’ نِتیہ؛ ‘کریں’—آنند-مد دھارا کو نمسکار۔ ‘اَیں ہریں’—تریپورائے نمہ۔ ‘اوم ہریں کریں’—مغربی چہرہ؛ ‘اوم اَیں ہریں ہریں’—شمالی؛ ‘اَیں ہریں’—جنوبی اور اُردھْو چہرہ، پھر مغرب۔ ‘اوم ہریں’—پاش کے لیے؛ ‘کریں’—انکش کے لیے؛ ‘اَیں’—کپال کو نمہ۔ ابتدائی رَکشا—خوف دور کرنے کو ‘اَیں ہریں’ سر، شِکھا، کَوَچ میں؛ اور اَستر کے لیے ‘اَیں ہریں کریں’—فَٹ۔”

अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
भैरवःBhairava
भैरवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
नित्यक्लिन्नाम्(the goddess) Nityaklinnā
नित्यक्लिन्नाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनित्यक्लिन्ना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः नित्य + क्लिन्ना (कर्मधारय)
अथnow/then
अथ:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
वक्ष्येI will describe
वक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन, परस्मैपद
त्रिपुराम्Tripurā
त्रिपुराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिपुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भुक्तिमुक्तिदाम्giver of enjoyment and liberation
भुक्तिमुक्तिदाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुक्ति + मुक्ति + दा (प्रातिपदिक; दा-धातुजन्य)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः भुक्ति-मुक्ति-दा (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘भुक्तिं च मुक्तिं च ददाति’)
oṃ
:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (मन्त्र-अव्यय)
Formमन्त्र-प्रणव (sacred syllable)
ह्रींhrīṃ (seed syllable)
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
आगच्छcome
आगच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) उपसर्गः आ-
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
ऐंaiṃ (seed syllable)
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
रेखाकारणम्cause/source of the (mystic) line(s)
रेखाकारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरेखा + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः रेखा-कारण (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘रेखायाः कारणम्’)
oṃ
:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (मन्त्र-अव्यय)
Formमन्त्र-प्रणव
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
क्लेदिनीKledinī (name/epithet)
क्लेदिनी:
Sambodhana/Name (Address)
TypeNoun
Rootक्लेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (मन्त्रे नामरूपेण)
भंbhaṃ (seed syllable)
भं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootभं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
नमःobeisance
नमः:
Prayojana (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् प्रयोगः; नमस्कारार्थे (obeisance particle)
मदनक्षोभिणाby/with the agitator of Kāma
मदनक्षोभिणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमदन + क्षोभिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः मदन-क्षोभिन् (तत्पुरुष: ‘मदनं क्षोभयति’)
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुकरण (thus/also)
ai
:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐ (बीज-अव्यय)
Formबीज/मन्त्र-अव्यय (variant of aiṃ)
यंyaṃ
यं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootयं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
यंyaṃ
यं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootयं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
क्रींkrīṃ
क्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootक्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
वाor
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
गुणरेखयाby the guṇa-line
गुणरेखया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगुण + रेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः गुण-रेखा (तत्पुरुष: ‘गुणस्य रेखा’)
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
मदनान्तरेin the inner (space) of Kāma
मदनान्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमदन + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः मदन-अन्तर (तत्पुरुष: ‘मदनस्य अन्तरम्’)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
ऐंaiṃ
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
निरञ्जनाNirañjanā (stainless one)
निरञ्जना:
Sambodhana/Name (Address)
TypeNoun
Rootनिरञ्जना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः ‘अञ्जनं नास्ति यस्याः’ (stainless)
वागतिVāgati (course of speech)
वागति:
Sambodhana/Name (Address)
TypeNoun
Rootवाक् + गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः वाक्-गति (तत्पुरुष: ‘वाचः गतिः’)
मदनान्तरेकhein the inner line of Kāma
मदनान्तरेकhe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमदन + अन्तर + रेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः मदन-अन्तर-रेखा (तत्पुरुष)
खनेत्रावलीKhanetrāvalī (name/epithet)
खनेत्रावली:
Sambodhana/Name (Address)
TypeNoun
Rootख + नेत्र + आवली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (ख-नेत्र)-आवली (तत्पुरुष)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (thus)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
वेगवतिO Vegavatī
वेगवति:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवेगवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
महाप्रेतासनायto the great-preta seat/throne
महाप्रेतासनाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहाप्रेत + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः महा-प्रेत-आसन (तत्पुरुष)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
पूजयेत्one should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
oṃ
:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (मन्त्र-अव्यय)
Formमन्त्र-प्रणव
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
क्रैंkraiṃ
क्रैं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootक्रैं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
नैंnaiṃ
नैं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootनैं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
क्रैंkraiṃ
क्रैं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootक्रैं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव (adverbial accusative)
मदद्रवेin the flow/liquid of intoxication (epithet/ritual locus)
मदद्रवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमद + द्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः मद-द्रव (तत्पुरुष)
क्रींkrīṃ
क्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootक्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
नमःobeisance
नमः:
Prayojana (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थे निपातवत्
ऐंaiṃ
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
त्रिपुरायैto Tripurā
त्रिपुरायै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्रिपुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नमःobeisance
नमः:
Prayojana (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थे निपातवत्
oṃ
:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (मन्त्र-अव्यय)
Formमन्त्र-प्रणव
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
क्रींkrīṃ
क्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootक्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
पश्चिमवक्त्रम्the western face
पश्चिमवक्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपश्चिम + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः पश्चिम-वक्त्र (कर्मधारय: ‘पश्चिमं वक्त्रम्’)
oṃ
:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (मन्त्र-अव्यय)
Formमन्त्र-प्रणव
ऐंaiṃ
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (thus/also)
उत्तरम्the northern (face)
उत्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (वक्त्रं इति अध्याहृतम्)
ऐंaiṃ
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
दक्षिणमूर्ध्वंवक्त्रम्the southern upward face
दक्षिणमूर्ध्वंवक्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिण + ऊर्ध्व + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः दक्षिण-ऊर्ध्व-वक्त्र (तत्पुरुष/कर्मधारय-समुच्चय)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
पश्चिमम्the western (face)
पश्चिमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (वक्त्रं इति अध्याहृतम्)
oṃ
:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootॐ (मन्त्र-अव्यय)
Formमन्त्र-प्रणव
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
पाशायto the noose
पाशाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
क्रींkrīṃ
क्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootक्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
अङ्कुशायto the goad
अङ्कुशाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअङ्कुश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
ऐंaiṃ
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
कपालायto the skull-bowl
कपालाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नमःobeisance
नमः:
Prayojana (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थे निपातवत्
आद्यम्the first/primordial
आद्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
भयम्fear
भयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ऐंaiṃ
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (thus/also)
शिरःhead
शिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (thus/also)
शिखायैto the topknot (śikhā)
शिखायै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
कवचेin/for the armor (kavaca)
कवचे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (कवच-न्यासे)
ऐंaiṃ
ऐं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootऐं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
क्रींkrīṃ
क्रीं:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootक्रीं (बीज-अव्यय)
Formबीजमन्त्र-अव्यय
अस्त्रायto the weapon (astra)
अस्त्राय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (Incantation)
TypeIndeclinable
Rootफट् (मन्त्र-अव्यय)
Formमन्त्र-निपात (phaṭ; exclamatory mantra particle)

Bhairava

Concept: Tripurā as bhukti-mukti-pradā: worldly fulfillment and liberation arise from disciplined mantra-upāsanā and inner-line (rekhā) contemplation.

Vedantic Theme: Upāsanā leading to antaḥkaraṇa-śuddhi; the Goddess as śakti of consciousness—liberation through identity-shift from fear to mantra-protected awareness.

Application: If practiced within a legitimate lineage: maintain mantra-śuddhi (pronunciation, nyāsa, dik-bandhana), cultivate steadiness and ethical restraint; interpret ‘preta-āsana’ inwardly as fear/ego mastered rather than sensationalism.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

Type: ritual maṇḍala / śmaśāna-coded seat symbolism

Related Themes: Garuda Purana (Uttara/Preta-kalpa sections): general emphasis on mantra, protection, and post-death rites (broad thematic link, not a direct parallel verse)

B
Bhairava
N
Nityaklinna
T
Tripura (Tripurasundari)
M
Madana (Kama)

FAQs

This verse presents Nityaklinnā as Tripurā who grants both bhukti (worldly fulfillment) and mukti (liberation), indicating a ritual-mantric path that integrates prosperity with spiritual release.

Rather than describing preta-journey or Yama’s realm, this passage focuses on śakti-mantra and protective rites (kavaca/astra), implying inner purification and safeguarding of consciousness as a spiritual discipline.

Use it as a reminder that spiritual practice should include both devotion and disciplined protection of speech, mind, and conduct; if performing mantra/nyāsa, do so under competent guidance and with ethical restraint.