Shloka 6

Domestic Therapeutics for Teeth, Ears, Women’s Kleda, Digestion, Poison-Check, and Eye Disorders

शुष्कमूलकशुण्ठीनां क्षारो हिङ्गुमहौषधम् / सतपुष्पावचा कुष्ठं दारु शिग्र रसाञ्जनम्

śuṣkamūlakaśuṇṭhīnāṃ kṣāro hiṅgumahauṣadham / satapuṣpāvacā kuṣṭhaṃ dāru śigra rasāñjanam

خشک مولک اور خشک سونٹھ سے تیار کیا ہوا کھار، ہینگ اور مہااوشدھ؛ نیز شتپُشپا، وچا، کُشٹھ، دارو، شِگرو اور رساآنجن—یہ سب اجزا مقررہ علاج میں دستور کے مطابق شامل کیے جائیں۔

śuṣka-mūlaka-śuṇṭhīnāmof dry radish and dry ginger
śuṣka-mūlaka-śuṇṭhīnām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśuṣka (प्रातिपदिक) + mūlaka (प्रातिपदिक) + śuṇṭhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषसमास (शुष्कमूलक-शुण्ठ्यः—शुष्कं मूलकं/शुण्ठी च इत्यर्थे द्रव्यसमूहस्य षष्ठी)
kṣāraḥalkali
kṣāraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
hiṅgu-mahauṣadhamasafoetida and great medicine (mahauṣadha)
hiṅgu-mahauṣadham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothiṅgu (प्रातिपदिक) + mahauṣadha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; द्वन्द्वसमास (द्रव्यद्वयसमुच्चय)
satapuṣpāsatapuṣpā (dill/fennel-like herb)
satapuṣpā:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsatapuṣpā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (द्रव्यनाम)
vacāvacā (sweet flag)
vacā:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (द्रव्यनाम)
kuṣṭhamkuṣṭha (costus)
kuṣṭham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkuṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (द्रव्यनाम)
dāruwood (medicinal wood)
dāru:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdāru (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
śigruśigru (moringa)
śigru:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśigru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (द्रव्यनाम)
rasāñjanamrasāñjana (extract/collyrium-like preparation)
rasāñjanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrasa (प्रातिपदिक) + añjana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (रसस्य अञ्जनम्—रसाञ्जन)

Lord Vishnu (in dialogue with Garuda/Vinata-putra)

Dosha: Kapha

Concept: Right knowledge applied to alleviate suffering is a dharmic act; disciplined formulation matters.

Vedantic Theme: Compassion expressed through karma-yoga: skillful action (kaushala) in service of wellbeing.

Application: Assemble the specified ingredients (kshara from dried radish and dry ginger, hing, mahauṣadha, śatapuṣpā, vacā, kuṣṭha, dāru, śigru, rasāñjana) as per the indicated formulation and dosage tradition.

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.179 (continuation of formulations; kshara and digestive/antimicrobial dravyas recur)

G
Garuda
L
Lord Vishnu

FAQs

This verse preserves a traditional ingredient-list used for a prescribed remedy, showing how ritual contexts in the Garuda Purana also include practical therapeutic supports.

In the Preta Kanda, guidance around the post-death period often includes supportive measures; this verse contributes by naming specific medicinal substances used in an instructed preparation.

Use it as a textual reference for identifying classical herb-names and cross-check with qualified Ayurvedic guidance before any real-world use, since traditional names and doses require expert interpretation.