Shloka 20

Dhanvantari’s Therapeutics: Jvara to Vraṇa

Fever, GI Disorders, Bleeding, Respiratory, Urinary, Swelling, and Wound Care

गुडूटीं पिप्पलीयुक्तामभयां घृतभर्जिताम् / त्रिवृदर्शोविनाशार्थं भक्षयेदम्ललोणिकाम्

guḍūṭīṃ pippalīyuktāmabhayāṃ ghṛtabharjitām / trivṛdarśovināśārthaṃ bhakṣayedamlaloṇikām

اَرش کے خاتمے کے لیے گُڈوچی کو پِپّلی کے ساتھ ملا کر، اور گھی میں بھونی ہوئی اَبھَیا (ہریٹکی) کے ساتھ، کھٹے اور نمکین شے کے ہمراہ کھایا جائے۔

guḍūṭīmguḍūṭī (a medicinal plant/preparation)
guḍūṭīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootguḍūṭī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
pippalī-yuktāmmixed with long pepper
pippalī-yuktām:
Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootpippalī (प्रातिपदिक) + yukta (कृदन्त; √yuj/युज्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष (‘pippalī’ + ‘yukta’ = endowed with pippalī) qualifying guḍūṭīm
abhayāmabhayā (harītakī)
abhayām:
Karma (Co-object/कर्म)
TypeNoun
Rootabhayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; (harītakī) used as ingredient/apposition
ghṛta-bharjitāmfried in ghee
ghṛta-bharjitām:
Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootghṛta (प्रातिपदिक) + bharjita (कृदन्त; √bharj/भर्ज्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष (‘fried in ghee’) qualifying the mixture
trivṛt-arśas-vināśa-arthamfor the destruction of piles (by trivṛt regimen)
trivṛt-arśas-vināśa-artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Roottrivṛt (प्रातिपदिक) + arśas (प्रातिपदिक) + vināśa (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; ‘-artham’ = for the purpose of; accusative used adverbially
bhakṣayetshould eat/consume
bhakṣayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhakṣ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, तृतीयपुरुष (3), एकवचन
amla-loṇikāmsour-salty (preparation)
amla-loṇikām:
Karma (Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootamla (प्रातिपदिक) + loṇikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय (‘sour and salty’) qualifying the dose/preparation

Lord Vishnu (in discourse to Garuda)

Dosha: Vata

Concept: Consistent, appropriate regimen (niyama) in diet and medicine to remove suffering and restore function.

Vedantic Theme: Moderation and disciplined practice; the body as a field for applying viveka in habits.

Application: Consume guḍūcī with pippalī, and harītakī roasted in ghee, taken with sour and salty adjuncts, as a regimen aimed at reducing arśas (per traditional guidance and suitability).

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.170 (continuing arśas remedies; dīpana-pācana and anulomana themes)

G
Garuda

FAQs

The verse mentions guḍūcī (guḍūṭī), pippalī, and abhayā (harītakī), with abhayā prepared by roasting in ghee.

Yes. It explicitly says the preparation should be consumed with a sour-and-salty accompaniment (amla-loṇika), indicating dietetic pairing as part of the regimen.

It underscores combining formulation, preparation method (ghee-roasting), and dietary context; consult a qualified clinician before using herbs, especially with existing conditions or medications.