Prameha-Nidāna-Lakṣaṇa-Bheda: Etiology, Signs, Varieties, and Complications of Meha
पिडिकास्ता भवेयुः स्याद्दोषोद्रेको यथायथम् / प्रमेहेण विनाप्येता जायन्ते दुष्टमेदसः
piḍikāstā bhaveyuḥ syāddoṣodreko yathāyatham / prameheṇa vināpyetā jāyante duṣṭamedasaḥ
یہ پِڈِکائیں دَوشوں کے اُدریک کی مقدار کے مطابق جیسی جیسی بنتی ہیں۔ پرمیہ نہ بھی ہو تو بھی، دُشٹ مَید (بگڑی ہوئی چربی) کے سبب یہ پیدا ہو جاتی ہیں۔
Lord Vishnu
Dosha: Mixed
Concept: Multifactorial causation: doṣa-udreka gradations produce disease; absence of a named disorder (prameha) does not preclude pathology when medas is दूष्ट (vitiated).
Vedantic Theme: Avoiding false negation: non-presence of one condition is not proof of health; look to underlying causes (hetu) and substrates (dhātu).
Application: Evaluate doṣa aggravation and medas quality; do not rule out such eruptions merely because prameha is not diagnosed; address metabolic/fat tissue derangement.
Primary Rasa: shanta
Related Themes: Garuda Purana 1.159: prameha/medas and doṣa aggravation discussed in contiguous verses
This verse uses the Ayurvedic framework: illness manifests according to the intensity and pattern of doṣa imbalance, showing that causes are graded and not one-size-fits-all.
No— it explicitly says boils can arise even without prameha, pointing to duṣṭa medas (vitiated fat tissue) and doṣa disturbance as independent causes.
Treat recurring skin eruptions as a systemic imbalance (diet, lifestyle, metabolism), not merely a surface issue—aim to reduce doṣa aggravation and support healthy medas through disciplined habits.