Nīti-Upadeśa: Discernment, Proper Use of Resources, and Social Strategy
वरयेत्कुलजां प्राज्ञो विरूपामपि कन्यकाम् / सुरूपां सुनितम्बाञ्च नाकुलीनां कदाचन
varayetkulajāṃ prājño virūpāmapi kanyakām / surūpāṃ sunitambāñca nākulīnāṃ kadācana
دانشمند مرد کو چاہیے کہ نیک خاندان میں پیدا ہوئی لڑکی کو، اگرچہ وہ خوبصورت نہ بھی ہو، اختیار کرے؛ مگر خوبصورت اور خوش اندام ہو تب بھی بے نسب عورت کو کبھی نہ چنے۔
Lord Viṣṇu (in instruction to Garuḍa/Vinatā-putra)
Concept: Kula (lineage/character) is a safer criterion than external beauty in choosing a spouse.
Vedantic Theme: Viveka (discrimination between appearance and enduring qualities); guṇa-karma over rūpa.
Application: Prioritize character, family stability, and values alignment over physical attraction when forming long-term bonds.
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: karuna
Related Themes: Garuda Purana 1.110.6-9 (series of nīti-style maxims on association, value, and caution)
This verse prioritizes kula as a dharmic safeguard for household life, advising that noble family background outweighs mere physical attractiveness when choosing a bride.
Indirectly: by emphasizing dharmic household choices, it supports righteous living (dharma) that shapes karma—central to the Purana’s broader teaching on post-death consequences.
Evaluate long-term values—character, stability, and ethical culture—over appearance alone when making life-partner decisions.