Shloka 55
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
स्त्री भुक्त्वा तु ब्रुवाद्यन्नमेकाद्यान्भोजये द्द्विजान् / आपदि ब्राह्मणो ह्येषामन्नं भुक्त्वा न दोषभाक्
Transliteration
strī bhuktvā tu bruvādyannamekādyānbhojaye ddvijān / āpadi brāhmaṇo hyeṣāmannaṃ bhuktvā na doṣabhāk
Translation
اگر عورت نے برُوا کا اَنّ کھایا ہو تو وہ ایک دن (ورت رکھ کر) دِوِجوں کو بھوجن کرائے؛ مصیبت میں برہمن ان کا اَنّ کھا لے تو بھی گناہ گار نہیں ہوتا۔
Word by Word
स्त्रीa woman
स्त्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
भुक्त्वाhaving eaten
भुक्त्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय/विरोधार्थक अव्यय
ब्रुवात्should say/utter
ब्रुवात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यत्that which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया/प्रथमा, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
एकाद्यान्(Brahmins) beginning with one (i.e., at least one)
एकाद्यान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, बहुवचन, पुंलिङ्ग; तत्पुरुष: ‘एकादि’ = beginning with one; विशेषण (qualifying द्विजान्)
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोजक (causative sense: ‘cause to eat/feed’)
द्विजान्Brahmins (twice-born)
द्विजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, बहुवचन, पुंलिङ्ग
आपदिin distress/emergency
आपदि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआपद् (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक अव्यय (particle: ‘indeed/for’)
एषाम्of these (persons)
एषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन, पुं/नपुंसक; सर्वनाम
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
भुक्त्वाhaving eaten
भुक्त्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
दोषभाक्a sharer of fault (culpable)
दोषभाक्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदोष (प्रातिपदिक) + भाज् (धातु)
Formप्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; क्विप्-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘भाक्’ (one who partakes); तत्पुरुष: ‘दोषस्य भाक्’