Shloka 24
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
जन्माद्याहारमथननिद्राभीत्यश्च सर्वदा / आहारेण विना जन्तुर्नाहारो मदनात्स्मृतः
Transliteration
janmādyāhāramathananidrābhītyaśca sarvadā / āhāreṇa vinā janturnāhāro madanātsmṛtaḥ
Translation
پیدائش ہی سے ہمیشہ خوراک، مباشرت، نیند اور خوف رہتے ہیں۔ خوراک کے بغیر جاندار قائم نہیں رہتا؛ اور خوراک بھی مدن (کام) کی تحریک سے یاد آتی ہے۔
Word by Word
जन्म-आदिbirth and the like
जन्म-आदि:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootजन्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समूहवाचक); समासः—आदि-समास (जन्मादि = birth etc.)
आहारfood, intake
आहार:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मथनchurning/sexual agitation (mating impulse)
मथन:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootमथन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निद्राsleep
निद्रा:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootनिद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भीतिfear
भीति:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootभीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb: always)
आहारेणby/with food
आहारेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
विनाwithout
विना:
Vinā-yoga (विना-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; वियोगार्थक उपसर्गसदृश (preposition: without)
जन्तुःa creature, living being
जन्तुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
आहारःfood/intake
आहारः:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मदनात्from/than desire (Kāma)
मदनात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/हेतु), एकवचन
स्मृतःis considered/remembered
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि—‘is remembered/considered’