Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame

दशाष्टषट्चतस्रस्तु द्विजातीनामयं भवेत् / स्त्रीणां मद्यं तदर्द्धं स्यात्पादं स्याद्भर्तृसङ्गमे

daśāṣṭaṣaṭcatasrastu dvijātīnāmayaṃ bhavet / strīṇāṃ madyaṃ tadarddhaṃ syātpādaṃ syādbhartṛsaṅgame

دویجوں کے لیے یہ مقدار دس، آٹھ، چھ اور چار ہے۔ عورتوں کے لیے مے اس کا آدھا، اور شوہر کے ساتھ ہونے پر اس کا چوتھائی کہا گیا ہے۔

daśa-aṣṭa-ṣaṭ-catasraḥten, eight, six, and four
daśa-aṣṭa-ṣaṭ-catasraḥ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate)
TypeNoun
Rootdaśa + aṣṭa + ṣaṭ + catasṛ (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana; समासः—द्वन्द्वः (numerals in coordination)
tubut / indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle), virodha/avadhāraṇa nuance
dvijātīnāmof the twice-born (classes)
dvijātīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootdvijāti (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; sarvanāma
bhavetshould be
bhavet:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootbhū (धातu)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
strīṇāmof women
strīṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana
madyamliquor
madyam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmadya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
tad-arddhamhalf of that
tad-arddham:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate)
TypeNoun
Roottad + ardha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (tad-arddha = half of that)
syātshould be
syāt:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana
pādama quarter
pādam:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
syātshould be
syāt:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana
bhartṛ-saṅgameduring union with the husband
bhartṛ-saṅgame:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location/occasion)
TypeNoun
Rootbhartṛ + saṅgama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (bhartṛ-saṅgama = union with husband)