Shloka 61
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
बृहस्पतिरुवाच पुण्यस्यार्द्धफलं प्राप्य द्विजवर्मा महायशाः / वज्रः प्राप्य तदर्धं तु तदर्धेन युताः परे
Transliteration
bṛhaspatiruvāca puṇyasyārddhaphalaṃ prāpya dvijavarmā mahāyaśāḥ / vajraḥ prāpya tadardhaṃ tu tadardhena yutāḥ pare
Translation
بृहسپتی نے کہا—بہت نامور دِوِجَورما نے پُنّیہ کا آدھا پھل پایا؛ وَجر نے اس کا آدھا پایا؛ اور دوسرے لوگ اس آدھے کے بھی آدھے کے حصے دار ہوئے۔
Word by Word
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुण्यस्यof merit
पुण्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अर्द्ध-फलम्half the result
अर्द्ध-फलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (अर्द्धं फलम्)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive); ‘having obtained’
द्विजवर्माDvijavarmā
द्विजवर्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + वर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name); षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजस्य वर्म)
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (महद् यशः यस्य सः)
वज्रःVajra (name) / Vajra
वज्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund)
तत्-अर्धम्half of that
तत्-अर्धम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (तस्य अर्द्धम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
तत्-अर्धेनwith/by that half
तत्-अर्धेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य अर्द्धेन)
युताःendowed/associated
युताः:
Kriya (क्रिया as predicate adjective)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘joined/endowed’
परेothers
परे:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन