Shloka 37
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
पुरोहिताभिधानेन देवरातपुरन्त्विति / नाम चक्रे पुरस्यास्य तोष यन्नखिलान्द्विजान्
Transliteration
purohitābhidhānena devarātapurantviti / nāma cakre purasyāsya toṣa yannakhilāndvijān
Translation
پروہت کے نام کی نسبت سے اس نے اس شہر کا نام ‘دیورَات پور’ رکھا، اور یوں تمام برہمن خوش ہو گئے۔
Word by Word
पुरोहिताभिधानेनby the designation ‘purohita’
पुरोहिताभिधानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपुरोहित (प्रातिपदिक) + अभिधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन; समासः: पुरोहितस्य अभिधानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
देवरातपुरम्(the city named) Devarātapura
देवरातपुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवरात (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (नामरूपेण); समासः: देवरातस्य पुरम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेष-निपात (particle: but/indeed)
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इति-प्रयोगः (quotative particle)
नामname
नाम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (name as object)
चक्रेhe made/assigned
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
पुरस्यof the city
पुरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Genitive)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी एकवचन (Genitive)
तोषयन्pleasing
तोषयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootतोषयत् (कृदन्त, √तुष्, णिच्)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृविशेषण (causative: pleasing)
अखिलान्all
अखिलान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; विशेषण
द्विजान्brahmins/twice-born
द्विजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Accusative)