Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame

संतोष्य हेमवस्त्राद्यैरिदं वचनमब्रवीत् / क्व चाहं वीरदत्ताख्यः किरातः काष्ठविक्रयी

saṃtoṣya hemavastrādyairidaṃ vacanamabravīt / kva cāhaṃ vīradattākhyaḥ kirātaḥ kāṣṭhavikrayī

سونا، کپڑے وغیرہ دے کر انہیں خوش کر کے اُس نے کہا— ‘میں تو ویر دتّ نام کا کیرات، لکڑی بیچنے والا؛ میں کہاں!’

संतोष्यhaving satisfied
संतोष्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-तुष् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having satisfied/pleased’
हेम-वस्त्र-आद्यैःwith gold, clothes, etc.
हेम-वस्त्र-आद्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; ‘with gold, garments, etc.’
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वचनम्speech; statement
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
क्वwhere?
क्व:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: where?)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वीरदत्त-आख्यःcalled Vīradatta
वीरदत्त-आख्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीरदत्त (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘named Vīradatta’
किरातःa Kirāta (hunter/tribesman)
किरातः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिरात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
काष्ठ-विक्रयीseller of firewood
काष्ठ-विक्रयी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक) + विक्रयिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; काष्ठस्य विक्रयी (seller of wood)