Shloka 29
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
तत्तटाकमभूद्दिव्यमशोषितजलं महत् / सेतुमध्ये चकारासौ शङ्करायतनं महत्
Transliteration
tattaṭākamabhūddivyamaśoṣitajalaṃ mahat / setumadhye cakārāsau śaṅkarāyatanaṃ mahat
Translation
وہ تالاب دیویہ ہو گیا—بہت بڑا اور ایسا کہ اس کا پانی کبھی نہ سوکھے؛ اور اس نے سیتو کے بیچ میں شنکر کا ایک عظیم مندر بنایا۔
Word by Word
तत्that
तत्:
विशेषण (Determiner)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); determiner for तटाकम्
तटाकम्pond/tank
तटाकम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतटाक (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
अभूत्became/was
अभूत्:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
FormAorist (लुङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
दिव्यम्divine/wondrous
दिव्यम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agreeing with तटाकम्
अशोषितजलम्with undried water / whose water was not dried up
अशोषितजलम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-शोषित (कृदन्त; √शुष् शोषणे) + जल (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: अशोषितं जलं यस्य तत्
महत्great/large
महत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agreeing with तटाकम्
सेतुमध्येin the middle of the causeway
सेतुमध्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसेतु+मध्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: सेतोः मध्ये
चकारmade
चकार:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
असौhe
असौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअसौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
शङ्करायतनम्a shrine/abode of Śaṅkara (Shiva)
शङ्करायतनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशङ्कर+आयतन (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: शङ्करस्य आयतनम्
महत्great
महत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agreeing with आयतनम्