Shloka 11
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
सर्वैश्वर्यसमृद्धे ऽस्मिन्नगरे स तु तस्करः / स्तोकास्तोकक्रमेणैव बहुद्रव्यमपाहरत्
Transliteration
sarvaiśvaryasamṛddhe 'sminnagare sa tu taskaraḥ / stokāstokakrameṇaiva bahudravyamapāharat
Translation
اس ہر طرح کی دولت سے بھرپور شہر میں وہ چور تھوڑا تھوڑا کر کے رفتہ رفتہ بہت سا مال چرا لیتا تھا۔
Word by Word
सर्वैश्वर्यसमृद्धेin (a city) rich with all prosperity
सर्वैश्वर्यसमृद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व+ऐश्वर्य+समृद्ध (प्रातिपदिक; समृद्ध = सम्+ऋध् (धातु) क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (qualifying नगरे); समासः सर्वैश्वर्येण समृद्धे (तृतीया-तत्पुरुष)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम
नगरेin the city
नगरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
तस्करःthief
तस्करः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतस्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्तोकa little
स्तोक:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्तोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अव्ययीभाव-समासे पूर्वपद (little)
अस्तोकmuch
अस्तोक:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्तोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास (not-little = much)
क्रमेणgradually, step by step
क्रमेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/प्रकार (by sequence/gradually)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
बहुद्रव्यम्much property/wealth
बहुद्रव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबहु+द्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः—बहु द्रव्यं (much wealth/property)
अपाहरत्stole, carried off
अपाहरत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअप+हृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन