Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्

Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī

यद्दर्शनादभूदीशः सर्वज्ञो ऽपि विमोहितः / विसृज्य पार्वतीं शीघ्रन्तया रुद्धो ऽतनोद्रतम्

yaddarśanādabhūdīśaḥ sarvajño 'pi vimohitaḥ / visṛjya pārvatīṃ śīghrantayā ruddho 'tanodratam

جس کے دیدار سے سب کچھ جاننے والا ایشور بھی مسحور ہو گیا۔ پاروتی کو چھوڑ کر وہ فوراً اسی کے سبب روک دیا گیا اور رتی میں مائل ہوا۔

यत्which/that
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; relative pronoun
दर्शनात्from (the) sight/seeing
दर्शनात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ablative ‘from seeing’
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ईशःthe Lord (Śiva)
ईशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सर्वज्ञःall-knowing
सर्वज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjective qualifying ईशः
अपिeven/though
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), concessive ‘even/though’
विमोहितःdeluded
विमोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि+मुह् (धातु) → विमोहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective of ईशः
विसृज्यhaving let go/abandoned
विसृज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having released/left’
पार्वतीम्Pārvatī
पार्वतीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
शीघ्रन्तयाwith haste/quickly
शीघ्रन्तया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशीघ्रता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; instrumental of manner ‘with haste’ (text form: शीघ्रन्तया)
रुद्धःrestrained/blocked
रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु) → रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective of ईशः
अतनोत्extended/produced
अतनोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
रतम्delight/sexual passion
रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; object of अतनोत्