Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्

Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī

इत्युक्त्वान्तर्दधे तेषां पुर एव पितामहः / तदुक्तेनैव विधिना चकार च महाक्रतून्

ityuktvāntardadhe teṣāṃ pura eva pitāmahaḥ / taduktenaiva vidhinā cakāra ca mahākratūn

یوں کہہ کر پِتامہہ اُن کے سامنے ہی غائب ہو گیا۔ اور اسی کے بتائے ہوئے طریقے کے مطابق اس نے مہاکرتو انجام دیے۔

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/समाप्त्यर्थक (quotative)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootउक्त्वा (कृदन्त; √वच् धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having said)
अन्तर्दधेdisappeared
अन्तर्दधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धातु) + अन्तर् (उपसर्ग)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘अन्तर्धा’ = disappeared
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), बहुवचन
पुरःin front (of them)
पुरः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय)
Formअव्यय; देशार्थे ‘in front’
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
पितामहःthe Grandfather (Brahmā)
पितामहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (पितुः पिता); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्-उक्तेनby that which was said/according to that instruction
तत्-उक्तेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त; √वच्)
Formतत्पुरुषसमास (‘तेन उक्तम्’/‘that-said’); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘विधिना’ विशेषण
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
विधिनाby the rule/method
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
चकारdid/performed
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
महाक्रतून्great sacrifices
महाक्रतून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहाक्रतु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (महान् क्रतुः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन