Shloka 63
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
प्रादुर्भूता यतो ऽसि त्वं कृतर्थो ऽस्मि पुरो मम / त्वयैतदखिलं कर्म निर्मितं सुशुभाशुभम्
Transliteration
prādurbhūtā yato 'si tvaṃ kṛtartho 'smi puro mama / tvayaitadakhilaṃ karma nirmitaṃ suśubhāśubham
Translation
چونکہ تو میرے سامنے ظاہر ہوئی ہے، میں کِرتارتھ ہو گیا ہوں۔ اسی تیرے ہی ذریعے یہ تمام کرم—نہایت شُبھ اور اَشُبھ—بنایا گیا ہے۔
Word by Word
प्रादुर्भूताappeared/manifest
प्रादुर्भूता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्रादुर्भूत (कृदन्त; √भू धातु)
Formकृदन्त-भूतकृदन्त/क्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्रादुर्भूता’ = ‘प्रकटिता’ (appeared)
यतःsince/because
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; कारणार्थे (causal) ‘since/because’
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन; (gender-contextual)
कृतार्थःfulfilled/successful
कृतार्थः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृतार्थ (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
पुरःin front (of)
पुरः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपपद)
Formअव्यय; देशार्थे (locative sense) ‘in front/before’
ममof me/my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
अखिलम्entire/whole
अखिलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘एतत्/कर्म’ विशेषण
कर्मaction/deed
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
निर्मितम्made/created
निर्मितम्:
Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानाधिकरण)
TypeVerb
Rootनिर्मित (कृदन्त; √मा धातु, उपसर्ग: निर्)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘कर्म’ विशेषण/विधेय
सु-शुभ-अशुभम्good and bad (auspicious and inauspicious)
सु-शुभ-अशुभम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + शुभ (प्रातिपदिक) + अशुभ (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (इतरद्वन्द्व); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘कर्म’ विशेषण