Shloka 57
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
देवतार्थे च पित्रर्थे तथैवाभ्यागते गुरौ / महदागमने चैव हन्यान्मेध्यान्पशून्द्विजः
Transliteration
devatārthe ca pitrarthe tathaivābhyāgate gurau / mahadāgamane caiva hanyānmedhyānpaśūndvijaḥ
Translation
دیوتاؤں کے لیے، پِتروں کے لیے، مہمان بن کر آئے ہوئے گرو کے لیے، اور کسی عظیم آمد کے موقع پر، دْوِج کو پاکیزہ قربانی کے جانور ذبح کرنے چاہییں۔
Word by Word
देवता-अर्थेfor the deity’s purpose
देवता-अर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘देवतायाः अर्थे’ (for the sake of the deity)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पितृ-अर्थेfor the ancestors’ purpose
पितृ-अर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘पितॄणाम् अर्थे’
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
अभ्यागतेwhen (someone) has arrived
अभ्यागते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअभि-आ-गम् (धातु) → अभ्यागत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘आगते’ इत्यर्थे (when arrived)
गुरौin the case of the guru / when the guru arrives
गुरौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
महत्-आगमनेon the arrival of a great (person)
महत्-आगमने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + आगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘महतः आगमने’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
हन्यात्should kill/sacrifice
हन्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मेध्यान्fit for sacrifice, pure
मेध्यान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण
पशून्animals
पशून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
द्विजःa twice-born (Brahmin)
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन