Shloka 37
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
बृहस्पतिरुवाच हननस्तेयहिंसाश्च पानमन्याङ्गनारतिः / कर्म पञ्चविधं प्राहुर्दुष्कृतं धरणीपतेः
Transliteration
bṛhaspatiruvāca hananasteyahiṃsāśca pānamanyāṅganāratiḥ / karma pañcavidhaṃ prāhurduṣkṛtaṃ dharaṇīpateḥ
Translation
برہسپتی نے کہا—قتل، چوری، ہنسا، شراب نوشی اور پرائی عورت میں رغبت—یہ دھرتی پتی کے پانچ قسم کے دُشکرم کہے گئے ہیں۔
Word by Word
bṛhaspatiḥBṛhaspati
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘said’
hananakilling
hanana:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanana (प्रातिपदिक; √han-णिच्/भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; abstract noun ‘killing’
steyatheft
steya:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsteya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘theft’
hiṃsāḥviolences/harm
hiṃsāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothiṃsā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; nominative plural (violences)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
pānamdrinking
pānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘drinking (esp. liquor)’
anyā-aṅganā-ratiḥsexual indulgence with another’s woman
anyā-aṅganā-ratiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanyā (प्रातिपदिक) + aṅganā (प्रातिपदिक) + rati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष (अन्यायाः अङ्गनायाः रतिः); nominative singular
karma(such) wrongdoing/act
karma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; collective ‘sinful act’ as subject with predicate pañcavidham
pañca-vidhamfivefold
pañca-vidham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpañca (प्रातिपदिक) + vidha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष (पञ्च विधाः यस्य); agrees with karma
prāhuḥthey declare
prāhuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘they say’
duṣkṛtamevil deed/sin
duṣkṛtam:
Pradhāna-nirdeśa (प्रधाना-निर्देश/predicate)
TypeNoun
Rootduṣkṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक; dus+√kṛ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; predicate nominative to karma
dharaṇī-pateḥof the lord of the earth (king)
dharaṇī-pateḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootdharaṇī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; तत्पुरुष (धरण्याः पतिः); genitive singular (addressed king’s)