Shloka 47
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
इदं यो ब्राह्मणो विद्वानितिहासं पुरातनम् / शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि तथाध्यापयते ऽपि च
Transliteration
idaṃ yo brāhmaṇo vidvānitihāsaṃ purātanam / śṛṇuyācchrāvayedvāpi tathādhyāpayate 'pi ca
Translation
جو عالم برہمن اس قدیم اِتیہاس کو خود سنے، یا دوسروں کو سنائے، اور اسی طرح اس کی تعلیم بھی دے۔
Word by Word
इदम्this (text)
इदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
यःwho
यः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Relative pronoun, nominative singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (apposition to यः)
विद्वान्learned
विद्वान्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (qualifying ब्राह्मणः)
इतिहासम्itihāsa/ancient narrative
इतिहासम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइतिहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
पुरातनम्ancient
पुरातनम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (qualifying इतिहासम्)
शृणुयात्should listen
शृणुयात्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; he should listen
श्रावयेत्should make (others) hear / recite
श्रावयेत्:
क्रिया (Co-ordinate verb)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formणिच्-प्रत्यय (Causative), विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; he should cause to hear/recite
वाor
वा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
अपिalso/even
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावना-निपात (particle: also/even)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अध्यापयतेteaches
अध्यापयते:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootअधि-√इ (धातु)
Formणिच्-प्रत्यय (Causative), लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; he teaches (causes to study)
अपिalso
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)