Shloka 91
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
नवप्रसूनचापश्रीललितभ्रूविकाशकः / अर्द्धेन्दुतुलितो भाले पूर्णेन्दुरुचिराननः
Transliteration
navaprasūnacāpaśrīlalitabhrūvikāśakaḥ / arddhendutulito bhāle pūrṇendurucirānanaḥ
Translation
نئے پھولوں کے کمان کی سی دلکشی سے جن کی بھنویں نرمی سے کھلتی ہیں؛ پیشانی پر نصف چاند سا نشان، اور چہرہ پورے چاند کی طرح دلکش ہے۔
Word by Word
नव-प्रसून-चाप-श्री-ललित-भ्रू-विकाशकःone whose eyebrows bloom, lovely like the splendor of a bow of fresh flowers
नव-प्रसून-चाप-श्री-ललित-भ्रू-विकाशकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + प्रसून (प्रातिपदिक) + चाप (प्रातिपदिक) + श्री (प्रातिपदिक) + ललित (प्रातिपदिक) + भ्रू (प्रातिपदिक) + विकाशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य भ्रूः नवप्रसूनचापश्रीवत् ललिता विकाशकाः (having eyebrows that bloom, lovely like the splendor of a bow of fresh flowers)
अर्द्ध-इन्दु-तुलितःcompared to the half-moon
अर्द्ध-इन्दु-तुलितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + तुलित (कृदन्त; √तुल्/तोल् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘तुलित’ = compared; तत्पुरुषः—अर्द्धेन्दुना तुलितः (compared with the half-moon)
भालेon the forehead
भाले:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूर्ण-इन्दु-रुचिर-आननःone whose face is lovely like the full moon
पूर्ण-इन्दु-रुचिर-आननः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + रुचिर (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य आननं पूर्णेन्दुवत् रुचिरम् (whose face is beautiful like the full moon)