Shloka 58
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
भद्रासनविमानस्था नेमुः प्राञ्जलयस्तदा / मनसा निर्मितं धात्रा मध्ये नगरमद्भुतम्
Transliteration
bhadrāsanavimānasthā nemuḥ prāñjalayastadā / manasā nirmitaṃ dhātrā madhye nagaramadbhutam
Translation
تب بھدرآسن وِمان میں بیٹھے ہوئے سب نے ہاتھ جوڑ کر سجدۂ تعظیم کیا؛ دھاتا نے محض من سے درمیان میں ایک عجیب شہر بنایا تھا۔
Word by Word
भद्रासन-विमान-स्थाःseated/placed in the auspicious-seat aerial car
भद्रासन-विमान-स्थाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभद्रासन + विमान + स्थ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘भद्रासन-विमाने स्थाः’ (standing/being in the aerial car with auspicious seat)
नेमुःbowed down
नेमुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
प्राञ्जलयःwith folded hands
प्राञ्जलयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्—‘अञ्जलिं कृत्वा’ (with folded hands)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
मनसाby mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
निर्मितम्created
निर्मितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त/क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त—‘constructed/created’
धात्राby the Creator (Dhātṛ/Brahmā)
धात्रा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (agent noun: creator)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; देशवाचक (locative adverb: in the middle)
नगरम्city
नगरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अद्भुतम्wonderful
अद्भुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्