Shloka 18
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
प्रादुरासीत्पुरो लक्ष्मीः पद्महस्ता परात्परा / पद्मासने च तिष्ठन्ती विष्णुना जिष्णुना सह
Transliteration
prādurāsītpuro lakṣmīḥ padmahastā parātparā / padmāsane ca tiṣṭhantī viṣṇunā jiṣṇunā saha
Translation
تب اُن کے سامنے پراتپرا لکشمی ظاہر ہوئیں، جن کے ہاتھ میں کنول تھا؛ اور وہ پدم آسن پر قائم ہو کر جِشنو وِشنو کے ساتھ جلوہ گر تھیں۔
Word by Word
prādurmanifest, forth
prādur:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprādur (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘manifestly/into view’
āsītwas, appeared
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
puraḥin front, before (him)
puraḥ:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootpuras (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place) ‘in front/before’
lakṣmīḥLakṣmī
lakṣmīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
padma-hastāshe whose hands hold lotuses
padma-hastā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpadma (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: ‘पद्मौ हस्तौ यस्याः सा’
parāt-parāsupreme beyond all
parāt-parā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparāt (अव्यय/प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः/उत्तमोत्कर्षवाचक: ‘परात् अपि परा’ = beyond the beyond
padma-āsaneon the lotus-seat
padma-āsane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpadma (प्रातिपदिक) + āsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘पद्मस्य आसने’ = on the lotus-seat
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
tiṣṭhantīstanding
tiṣṭhantī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√sthā (स्था धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘standing’
viṣṇunāwith Viṣṇu
viṣṇunā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
jiṣṇunāwith the victorious one
jiṣṇunā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootjiṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण विष्णोः
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition) तृतीया-सहयोगे